Gepubliceerd op 23 februari 2026
Jongerencentrum De Doorbraak was eind jaren '60 een iconische plek voor tieners. Gevestigd in een oud schoolgebouw aan de Baarsstraat, fungeerde het destijds als een tweede thuis voor jongeren. Vijf avonden per week bood het centrum ontspanning en gezelligheid voor jongeren van 13 tot ongeveer 18 jaar. Vooral de dansavonden op vrijdag- en zaterdagavond, met live bands of disco, trokken steevast een volle zaal.
Niet iedereen zal weten dat De Doorbraak ooit onderdeel was van het jeugdwerk van de St. Agnesparochie. Vanuit de bijeenkomsten op maandag- en dinsdagavond in de kerk groeiden de destijds volledig gescheiden jongens- en meisjesgroepen, toen nog 'congregaties' genoemd, uit tot een ontspanningsvereniging. Vanaf 1965 vonden de activiteiten plaats in het parochiehuis aan de Koninginneweg 180. In 1968 werd verhuisd naar een speciaal daartoe verbouwd eigen onderkomen in het voormalige schoolgebouw aan de Baarsstraat 31. Voor deze nieuwe locatie werd een muur tussen twee voormalige klaslokalen doorgebroken, en zo ontstond – letterlijk en figuurlijk – De Doorbraak!
De buurt waar het toen (1962-1973) allemaal gebeurde...
Inhoud
Voorwoord
1. Inleiding
1962
2. Het begin als 'congregatie'
1963
3. Het jeugdwerk in 'de Agnes' in de jaren'60
1964
4. De overstap van kerk naar parochiehuis
1965
5. Nieuw voor de jongens: de soos
1966
6. De allereerste dansavond
7. Nu ook meisjessoos en samen dansavonden
1967
8. Nog apart, maar soms ook samen
9. De oprichting van het jongerenbestuur
1968
10. Op zoek naar een eigen ruimte
11. In zeven weken een eigen zaal
12. De opening van De Doorbraak
13. De Doorbraak: een politiek beladen naam?
14. De eerste dansavond in de nieuwe zaal
15. Open huis voor ouders en anderen
16. Uitbreiding met nieuwe activiteiten
17. Nieuwe programmering vanaf medio 1968
18. Dansavonden met bands in 1968
19. De oprichting van het jongerenkoor
20. Bestuurlijke crisis over gebruik gymzaal
1969
21. Carnaval 1969, verkleed en vermomd
22. Het jongerenbestuur profileert zich
1970
23. Afwisselend disco en bands
24. Bevrijdingsbal op de boot
25. Meer aanbod en leeftijden schuiven op
26. Vergunning voor alcohol onderweg
1971
27. Nieuw aanbod en oude activiteiten terug
28. Strengere eisen aan ons onderkomen
29. Dansavond naar vrijdag en elke week soos
1972
30. Jongerenbestuur en leden: "Meer inspraak!"
31. Opeens geen vergunning voor dansen!
32. Rooster bezetting gaat moeizamer
1973
33. Vertrek van bestuursleden
34. Helaas rest nog maar één conclusie...
35. Het laatste bestuursfeest
36. De Doorbraak in 'afbraak'
1965-1973
37. Voor de muziek altijd Radio Veronica
38. Na afloop Febo tot besluit
39. Reclame en publiciteit
40. De bestuursleden in al die jaren
41. Jaarlijks bestuursfeest: alle remmen los!
42. Alle bands in De Doorbraak
43. De topband in De Doorbraak: Dead Trail
44. Uiteindelijk de sloop...
45. Nabeschouwing
Bronnen en verantwoording
Reacties
Voorwoord
"Herinnert u zich deze nog, nog, nog...?" Onder deze bekende Veronica-tune als titel plaatste ik een artikel op mijn website. Het ging over muzikale hits uit de jaren '60. Ook repte ik daarin over het jongerencentrum De Doorbraak uit die tijd.
De nostalgische herinnering aan deze periode was voor nogal wat lezers aanleiding om te reageren. Zo kreeg ik in januari 2023 dan ook een e-mail van Jos van der Zedde. Hij had het stukje over De Doorbraak gelezen en dat riep bij hem allerlei herinneringen op. Jos was eind jaren '60 een van de vier jongerenbestuursleden van De Doorbraak. Of ik nog meer foto's had? Die had ik zeker, ook nog waar hij bovendien zelf nog op stond. Ik stuurde ze naar hem op. Een maand later besloten we bijeen te komen om terug te kijken op die periode; een periode die precies 50 jaar daarvóór werd afgesloten met de sluiting van de jongerensoos in 1973. We spraken af bij de Vascobelo V-bar op het Stadionplein, in de nieuwbouw op het plein, de buurt waar we opgroeiden.
Hetzelfde gebeurde in juli van datzelfde jaar 2023 toen Ferry Renckens reageerde, ook naar aanleiding van hetzelfde websiteverhaal. Als lid van het jongerenbestuur was hij van het begin tot het eind voor De Doorbraak actief. En... hij was in het bezit van een vuistdikke fotomap met tientallen foto's die hij destijds in De Doorbraak had geschoten. Ook met Ferry was de afspraak snel gemaakt. Met zijn foto's kwamen tal van herinneringen als vanzelf weer naar boven. Ik mocht de fotomap mee naar huis nemen om ze te scannen. Het resultaat zie je in dit artikel.
De volgende afspraak was met ons drieën in maart 2024. We kozen voor Hotel Van der Valk in Katwoude bij Volendam. Dat voelde als een reünie. Wat viel er veel bij te praten en aan herinneringen op te halen! Naast de foto's van Ferry waren er mijn eigen bewaarde papieren uit die tijd. Maar dé grote informatiebron bleek wel het Stadsarchief Amsterdam, waar het hele archief van De Doorbraak digitaal is in te zien als onderdeel van het archief van de St. Agnesparochie.
Onder het genot van koffie met taart deed ik ter plekke de toezegging om het hele verhaal van De Doorbraak vast te leggen. Niet in een boek, maar op mijn website. Wat de titel van deze geschiedschrijving ook moge worden, het zou in ieder geval gaan over de opkomst, groei en bloei, alsmede de ondergang van De Doorbraak. Het idee om de historie van De Doorbraak met al zijn jeugdherinneringen voor het nageslacht vast te leggen was hiermee geboren...
Ons vierde medebestuurslid vanaf het eerste uur Tom Zandee hadden we er ook graag bij willen hebben. Helaas bleek hij op geen enkele manier te traceren, alle internetmogelijkheden van heden ten spijt. Maar wat niet is kan nog altijd komen. Als hij op enig moment dankzij Google via zijn naamsvermelding in dit artikel deze historie onder ogen krijgt, kan dit ook voor hem een aanknopingspunt zijn om terug te keren naar zijn roots bij De Doorbraak...
Iets wat zeker ook zal gelden voor al die leden en bezoekers die na het lezen van dit verhaal in gedachten vast wel weer even zullen terugdenken aan hun jeugdperiode in dat bijzondere tijdvak van de jaren '60 in De Doorbraak...
Theo Durenkamp, 23 februari 2026.
1. Inleiding
De geschiedenis van jongerensociëteit De Doorbraak maakt deel uit van het jeugdwerk van de St. Agnesparochie. Vanaf 1945, maar ook al vóór de oorlog, was al sprake van bijeenkomsten voor 12- tot 18-jarigen, gesplitst in jongens- en meisjesgroepen. Deze vonden plaats in de kerk onder de toen gebruikelijke naam 'congregatie'.
In 1964 verplaatsten de bijeenkomsten zich naar het parochiehuis waar naast de min of meer stichtelijke gesprekken het ontspanningselement steeds meer de overhand kreeg. Pas in 1967 kwamen naast de voor jongens en meisjes gescheiden bijeenkomsten tevens gezamenlijke dansavonden. De animo hiervoor was zo groot dat begin 1968 een eigen onderkomen werd geopend in een voormalig schoolgebouw aan de Baarsstraat waarvoor twee lokalen werden doorgebroken: De Doorbraak was hiermee geboren.
In 36 hoofdstukken wordt de geschiedenis van De Doorbraak en zijn voorganger vanaf 1962 chronologisch doorlopen. De meeste bijlagen die daarbij zijn toegevoegd betreffen afbeeldingen van archiefstukken. Met het toevoegen van deze bijlagen zijn we niet zuinig geweest. Want juist door die letterlijke teksten van brieven, verslagen e.d. te tonen geeft dit een mooie inkijk in het doen en laten van die tijd en wordt de tijdgeest van toen meteen goed voelbaar. Bovendien is bij elk van de 12 jaren een zogeheten Tijdsbeeld toegevoegd waarin telkens twee markante nieuwsfeiten en twee kenmerkende muzikale hits van dat jaar worden gepresenteerd. We verwachten hiermee de tijdgeest en de sfeer uit het betreffende jaar op te roepen tegen welke achtergrond het verhaal van De Doorbraak zich in die tijd afspeelde.
Vervolgens zijn er 8 hoofdstukken over onderwerpen die niet direct aan een speciaal jaar zijn gebonden, maar vanwege hun interessante informatie zeker in een geschiedschrijving als deze niet mogen ontbreken.
Tenslotte kijken we in een nabeschouwing terug op deze 12 jaren van jongerenwerk en proberen we de hele historie - zoals dat mooi heet - te duiden in relatie tot de tijdgeest van toen.
Informatie bij het lezen
Afbeeldingen
Het hele verhaal tussen 1962 en 1973 wordt geïllustreerd met tal van archiefstukken die met een klik op de afbeelding zijn te vergroten. Als de leesbaarheid te wensen overlaat, kun je ook nog klikken op het onderstreepte bijschrift. Dan verschijnt het origineel uit het Stadsarchief als webpagina dat je eventueel nog verder kunt vergroten.
Links
Als je klikt op een onderstreept woord in rood, is dit een link naar een artikel met meer achtergrondinformatie.
Foto's
Alle foto's kun je vergroten door erop te klikken. Onder de foto's staan de namen van personen vermeld voor zover althans bekend. Wij hopen dat je als lezer de nog ontbrekende namen kunt toevoegen.
Reacties
Via 'Reacties' op de laatste pagina kun je namen van personen op foto's doorgeven. Ook aanvullingen op de inhoud, correcties, je eigen herinneringen en verhalen zijn van harte welkom. Zodoende maken we met ons allen deze historie van ruim een halve eeuw geleden steeds meer compleet, zowel voor ons als leden en bezoekers van destijds, alsmede als eerbetoon aan al degenen die zich in de jaren '60 hebben ingespannen voor De Doorbraak.
TIJDSBEELD 1962
2. Het begin als 'congregatie'
Sinds 1945, en zelfs al daarvoor, organiseerde de St. Agnesparochie bijeenkomsten voor jongens en meisjes vanaf 12 jaar onder de naam Maria-congregatie. Lid worden gebeurde automatisch na het verlaten van de lagere school, of beter gezegd: zodra je had deelgenomen aan de Hernieuwing van de Doopbeloften. Deze ceremonie vond altijd plaats in schoolverband, aan het einde van de zesde klas, ook wel genoemd de Plechtige Communie. Niet te verwarren met de Eerste Communie die traditioneel in de eerste klas plaats vond. Elk jaar in september kwam er zodoende een nieuwe groep.
Uit het parochiearchief blijkt dat er maximaal vijf leeftijdsgroepen waren waaraan je kon deelnemen tot je 18e. De bijeenkomsten waren gescheiden; de jongens kwamen op maandagavond samen, de meisjes op dinsdagavond. Voor de jongere groepen was dit van 19.00 tot 19.30 uur, terwijl de oudere groepen een uur later begonnen.
De bijeenkomsten vonden eens in de drie weken plaats en de data werden wekelijks aangekondigd in het parochieblad Sursum Corda, een krant met adreswikkel er omheen die elke vrijdag bij de tweede postbezorging in de brievenbus viel. Daarnaast kreeg elk lid op vrijdag of zaterdag via de post een briefkaart met het bericht: "Even een herinnering aan de bijeenkomst van de jongens van groep ... a.s. maandag om 7 uur in de kerk." Er werd bij vermeld dat je 10 cent mee moest nemen, want dat was de contributie die betaald moet worden.
In het contactblad van de parochie lezen we wekelijks over de bijeenkomsten van de jongens- en meisjesgroepen. Elke leeftijd tussen 12 en 18 had een eigen jongens- of meisjesgroep die vanaf 1945 om de 3 weken bijeenkwam; de jongeren in de kerk, de ouderen vanaf 1960 ook in het parochiehuis. Vanaf de jaren '60 ging bij de jongens het ontspanningselement steeds meer de boventoon voeren, bij de meisjes pas vanaf 1966. De teksten uit het parochieblad in de rechterkolom getuigen daarvan.
Alle afbeeldingen en tekstfragmenten in dit artikel kunnen worden vergroot door erop te klikken.
Een aankondiging in het parochieblad uit januari 1960:
In juli 1961 wordt de term Maria-congregatie bij de jongens voor de laatste keer gebruikt:
In januari 1962 worden voor de meisjes de bijeenkomsten hervat:
De aankondiging voor het nieuwe seizoen van de meisjes september 1962:
Bij de start van het nieuwe seizoen van de meisjes in september 1963:
In maart 1963 hebben de meisjes- bijeenkomsten nog een duidelijk religieus karakter:
Tot en met mei 1966 worden de bijeenkomsten van de meisjes nog steeds met Maria-congregatie aangeduid. De jongere groepen komen bijeen in de kerk, de hogere in het parochiehuis.
Omdat kapelaan Cornel als leider van de meisjesgroepen in januari 1966 afscheid neemt om pastoor in Haarlem te worden, en voor hem geen opvolger komt, worden de groepen overgenomen door kapelaan Reuzenaar die nu ook alle meisjesbijeenkomsten in het parochiehuis houdt, waarna geleidelijk aan steeds meer samenvoeging van de meisjes- en jongensgroepen volgt.
Wat is eigenlijk een congregatie?
Dat voor de bijeenkomsten van de jongens en meisjes het woord congregatie werd gebruikt, roept de vraag op wat het woord eigenlijk betekent. Volgens het woordenboek is één van de betekenissen: een congregatie is een kerkelijke vereniging van leken tot het houden van godsdienstoefeningen. Door het houden van dergelijke bijeenkomsten voor de jeugd probeerde de kerk de jongeren aan zich te binden en te versterken in het geloof.
Boeien en/of binden?
In deze groepen werd het aandeel van de godsdienstige toerusting steeds minder, maar werd de binding met de kerk via deze groepering wél van grote waarde geacht. Anders gezegd: door de groep met minder godsdienstige inhoud te belasten en de activiteiten wereldser te maken bleef de groep beter in stand en bleef de band met de kerk daardoor dan ook beter behouden.
Groot verschil in benadering jongens en meisjes
Opvallend daarbij is het verschil tussen de jongens- en meisjesgroepen in de St. Agnesparochie. Bij de jongens werd de benaming Maria-congregatie in 1961 al verlaten en was alleen nog sprake van bijeenkomsten voor de jongens. Bij de meisjes hield de aanduiding Maria-congregatie nog stand tot in 1966. Als we de activiteiten van beide groepen met elkaar vergelijken lezen we in de berichten van het
parochieblad tussen 1961 en 1966 dat de meisjes tijdens de bijeenkomsten overwegend godsdienstige zaken en kerkelijke activiteiten krijgen aangereikt, terwijl dit bij de jongens totaal niet of nauwelijks het geval is.
Waarom dit verschil?
Wellicht speelde de opvatting mee dat meisjes beschermder en godsdienstiger moesten worden benaderd en dat zij daar althans ook veel gevoeliger voor waren. Voor de jongens overheerste wellicht de gedachte dat het bijeenhouden van zo'n groep om bij de kerk te blijven horen al een doel op zich was en dat zij om dat te bereiken een populairdere benadering behoefden.
Twee kapelaans
Wat bij de verschillen in aanpak tussen de jongens en meisjes wellicht ook nog heeft meegespeeld is dat beide groepen hun eigen kapelaan hadden. Voor de jongens was dat kapelaan H. Beek, voor de meisjes kapelaan W. Cornel. Hoewel beide kapelaans nagenoeg even oud waren, was hun benadering van de jongelui in de periode vanaf de jaren '60 behoorlijk verschillend. In hoeverre persoonlijke priesterlijke opvattingen hierbij een rol speelden of dat hieraan een bewust parochieel beleid aan ten grondslag lag, valt niet zo maar te achterhalen. Misschien dat de jeugd van destijds, die nu boven de 75 is, daarover nog iets kan melden...?
De eerste keer dat ik deelnam aan deze bijeenkomsten is op 17 september 1962. Twee weken eerder was ik gestart in de eerste klas van het St. Nicolaaslyceum. Tegelijkertijd begon ook het nieuwe seizoen van het Gilde Jong Nederland, wat tegenwoordig beter bekend staat als de scouting. Deze ging ook uit van de parochie en sinds 1957 was ik daarvan lid.
Tijdens die eerste bijeenkomst van een half uur op maandagavond in de kerk kwamen alle oud-klasgenoten, die vlak ervoor naar verschillende scholen waren uitgewaaierd, weer samen. De totale groep, bestaande uit twee voormalige zesde klassen, telde zo'n 60 jongens. Ik herinner me nog goed dat we moesten plaatsnemen in de voorste zes kerkbanken aan de rechterkant. Elk van deze banken, waar 10 jongens konden zitten, kreeg een 'penningmeester' toegewezen. Zijn taak was het om de dubbeltjes aan contributie van zijn bankgenoten te innen en deze in een kasboek te noteren. Kapelaan Beek, die de bijeenkomst leidde, had mij aangewezen als penningmeester van mijn bank. Na afloop van de bijeenkomst moesten alle zes penningmeesters hun verzamelde dubbeltjes, samen met het kasboek, overhandigen aan de kapelaan. Als je bedenkt dat een briefkaart destijds slechts 4 cent aan porto kostte, hield hij per deelnemer dus 6 cent over...
De bijeenkomsten voor de jongeren vonden plaats in de St. Agneskerk, gelegen aan de Amstelveenseweg 163 in Amsterdam. Deze imposante kerk werd gebouwd in 1921 en in 1931 uitgebreid, waardoor ze een belangrijke plek werd voor de lokale katholieke gemeenschap. Tot het begin van de jaren '60 kwamen er elke zondag gemiddeld zo’n 3.000 kerkgangers samen. De parochie had daarnaast een bloeiend verenigingsleven. Echter, zoals bij veel kerken in Nederland, leidde een dalend kerkbezoek vanaf de jaren '60 tot grote veranderingen.
Met het teruglopend aantal kerkgangers ontstonden begin jaren '70 plannen om de kerk af te breken en te vervangen door een kleiner gebouw. Gelukkig kreeg de St. Agneskerk een nieuwe kans toen ze werd aangewezen als rijksmonument, waardoor de dreiging van afbraak verdween. Desondanks bleef de parochie in haar oorspronkelijke vorm niet langer levensvatbaar.
In 2006 vond de kerk een nieuwe bestemming, niet langer als parochiekerk maar als zogeheten rectoraatskerk. Met goedkeuring van zowel paus als bisschop werd de St. Agneskerk toegewezen aan een groep priesters die de oude liturgische ritus van vóór 1965 opnieuw invoerden. Deze traditie trekt nu een nieuwe groep kerkgangers aan, afkomstig uit de wijde omgeving. Daarnaast is er een begin gemaakt met een omvangrijke restauratie van het kerkgebouw, waardoor deze historische plek behouden blijft voor toekomstige generaties.
“Waar zou het in deze bijeenkomst over gaan?” vroeg ik me af toen de eerste avond begon. Na een kort openingsgebed pakte de kapelaan een boek tevoorschijn en begon eruit voor te lezen. Tot mijn verrassing was het geen religieus boek, zoals ik eigenlijk had verwacht, maar een werk van de bekende kinderboekenschrijver Carel Beke, getiteld De verdwenen logé. Ruim een kwartier van de bijeenkomst werd besteed aan het voorlezen van één of meer hoofdstukken uit dit boek. Vervolgens hield de kapelaan nog een kort woordje dat mogelijk een religieuze of kerkelijke boodschap had, al kan ik me daar eerlijk gezegd niets meer van herinneren. Na het slotgebed was het half acht en verlieten we de kerk. Dit ritueel herhaalde zich elke drie weken. Wat ik wel zeker weet, is dat het verhaal over De verdwenen logé voor de meesten van ons dé reden was om keer op keer terug te komen. Het was simpelweg te spannend om niet te horen hoe het verder ging. Bovendien was het voor ons vooral een gezellig uitje op de doorgaans saaie maandagavond. En de TV? Die begon toen pas om 8 uur...
Tijdens de bijeenkomsten van de jongens stond minstens de helft van de tijd in het teken van het voorlezen door de kapelaan uit het kinderboek De verdwenen logé, dat uitkwam in 1955. Voor sommige jongens was het verhaal zó spannend, dat ze speciaal hiervoor elke drie weken op maandag kwamen. Carel Beke, een van de bekendste kinderboekenschrijvers binnen de katholieke zuil, was destijds vooral bekend om zijn boekenserie over Pim Pandoer, waarvan ik nog diverse delen op mijn zolder heb liggen...
TIJDSBEELD 1963
3. Het jeugdwerk in 'de Agnes' in de jaren '60
De bijeenkomsten voor de jongens op maandag en voor de meisjes op dinsdag die eens in de 3 weken per leeftijdsjaar in de kerk plaatsvonden - en waaruit de tienersoos De Doorbraak voortkwam - waren onderdeel van het uitgebreide jeugdwerk van de St. Agnesparochie. Het gebied van deze parochie lag tussen Schinkel en Valeriusplein en tussen Vondelpark en Stadionkade.
Het jeugdwerk voor de jongens kende diverse leeftijdsgroepen van welpen en verkenners. Van de evenknie Gilde Jong Nederland waren dit de rakkers, poorters en kerels. Voor de meisjes had je de kabouters, de gidsen en de sherpa's.
Deze drie afdelingen padvinders - die we tegenwoordig met scouting aanduiden - hadden elk hun eigen clubhuis. Deze werden toen bungalows genoemd en stonden op een zompig terrein aan de Amstelveenseweg tussen de Zuidelijke Wandelweg en de ringspoordijk.
Het terrein met de 3 bungalows voor de scoutinggroepen aan de Amstelveenseweg, gelegen tussen (links) de Zuidelijke Wandelweg met r.k. begraafplaats Buitenveldert en (rechts) de ringspoordijk, juni 1958.
In 1962 moest alles worden afgebroken voor de aanleg van de Ringweg Zuid. Na diverse tijdelijke onderkomens, o.a. in de Baarsstraat, kwamen in 1967 nieuwgebouwde bungalows aan de andere zijde van de ringdijk, de Karel Lotsylaan, ongeveer in het midden van de zandvlakte op de foto. Helaas moesten deze later ook weer wijken voor de kantoren van de Zuidas.
Bijzonder, maar voor die tijd heel gewoon, was dat de jeugd elkaar in al die verschillende parochiële verbanden steeds weer opnieuw tegenkwam, zoals
- dagelijks op de lagere school: de Petrus Canisiusschool voor de jongens, de St. Theresiaschool voor de meisjes;
- bij de reeds genoemde scoutinggroepen, altijd wekelijks en bij de jaarlijkse zomerkampen;
- bij het kerkkoor of als misdienaar (beide alleen jongens) en later het jongerenkoor, een of meer keren per week;
- bij de reeds genoemde congregatiegroepen, de gespreksgroepen voor 18-jarigen en de later tot stand gekomen tienersoos, meer keren per maand;
- bij de Vakantieschool Licht en Lucht ofwel het Vakantiedagkamp St. Agnes, waar lagereschoolkinderen drie weken lang dagelijks naar de Monnikenberg in Hilversum gingen, het landgoed van de Zusters Augustinessen. Het verzamelpunt voor de bussen van Spijkers was de Agneskerk. Onder de leiding bevonden zich ook priesterstudenten (seminaristen), waarvan enkelen zelfs in zwarte toog die in Hilversum werd omgewisseld voor zomerkledij.
Al deze jeugdverbanden hebben in de periode 1945-1970 een bloeiend bestaan geleid waarbij tal van volwassenen uit diezelfde parochie de leiding hadden. Deel uitmaken van de leiding van een van deze vele verenigingen werd in die tijd als een voorrecht beschouwd. Men ontleende er binnen die grote parochiegemeenschap ook min of meer zijn/haar status aan.
Naast de jeugdclubs waren er ook talrijke parochiële verenigingen voor de volwassenen. Al deze groeperingen, tot en met de eigen bejaardensociëteit, kwamen al of niet wekelijks bijeen, o.a. in het parochiehuis aan de Koninginneweg 180 dat van 1960 tot 1970 een centraal ontmoetingspunt voor de parochie was.
TIJDSBEELD 1964
4. De overstap van kerk naar parochiehuis
In het voorjaar van 1964 vertrekt kapelaan Beek uit de parochie om pastoor te worden in Haarlem. Zijn opvolger, kapelaan Reuzenaar, neemt de organisatie van de bijeenkomsten over. Deze vinden nu niet langer plaats in de kerk, maar in het parochiehuis aan de Koninginneweg 180. In de kleine bovenzaal aan de voorzijde start hij najaar 1964 met deze bijeenkomsten die eens in de drie weken worden gehouden.
Elke bijeenkomst begint altijd met een gesprek over een onderwerp dat aansluit bij de interesses van onze leeftijdsgroep. Welke onderwerpen precies besproken werden, kan ik me niet meer herinneren.
Na ongeveer een half uur gaat ook de achtergelegen kleine bovenzaal open, waar we kunnen biljarten en verschillende andere spellen konden beoefenen. Uiteraard is er ook de mogelijkheid om een colaatje te bestellen, dat dan via de goederenlift wordt aangereikt.
In 1959 kreeg de St. Agneskerk de beschikking over een parochiehuis. Voor de aankoop was al sinds 1950 geld ingezameld. Uit twaalf mogelijke locaties in de buurt werd gekozen voor het herenhuis van de familie Vroom aan de Koninginneweg 180, gebouwd in 1885. Na een ingrijpende verbouwing opende het parochiehuis begin 1960 zijn deuren. Het pand bood veelzijdige faciliteiten: een bar met keuken in het souterrain, een grote zaal op de bel-etage, twee kleinere zalen op de eerste verdieping. Tenslotte een conciërgewoning op de tweede verdieping en zolder. Al snel werd het parochiehuis drukbezet door de vele parochieverenigingen. Dit zorgde ervoor dat het jongerenwerk al meteen in de verdrukking kwam. Toen de activiteiten van de jongerensoos steeds verder groeiden, werd deze in 1968 verhuisd naar twee samengevoegde klaslokalen in de Baarsstraat. Door de verslechterende financiële situatie van de parochie kon het parochiehuis helaas niet behouden blijven en werd het in 1970 alweer verkocht.
TIJDSBEELD 1965
5. Nieuw voor de jongens: de soos
“Jongens, dé kans van je leven!”
Met deze slogan kondigt het parochieweekblad na de zomervakantie 1965 de komst aan van ‘een nieuwe jeugdbeweging’, verder omschreven als de ‘soos’. Destijds een eigentijdse term voor dit soort uitgaansavonden, geïnspireerd door het formelere ‘sociëteit’. Het concept van het voorgaande seizoen (1964-1965) wordt grotendeels ongewijzigd voortgezet: iedere maandagavond komen de drie leeftijdsgroepen om de drie weken samen in het parochiehuis. Vanaf nu echter niet langer in de twee kleine bovenzaaltjes, maar in de ruime benedenzaal. Een andere vernieuwing is dat de bijeenkomsten niet langer uitsluitend door de kapelaan worden geleid. Een groep enthousiaste, jonge huisvaders sluit zich aan en neemt onder meer de gespreksgroepen onder hun hoede. Samen vormen zij het bestuur, wat zorgt voor een frisse en meer eigentijdse aanpak. Wél betreft dit uitsluitend de bijeenkomsten voor de jongens. De bijeenkomsten voor de meisjes gaan nog verder op dezelfde wijze, nl. in de kerk, maar voor de hogere leeftijdsgroepen wél in het parochiehuis.
Strijd om zaalruimte
Uit het parochiearchief blijkt duidelijk dat het claimen van de grote benedenzaal niet zonder slag of stoot is verlopen. Uit vastgelegde gesprekken en brieven tussen soosbestuur en parochiehuisbestuur lezen we hoe deze jongens- en later ook meisjesbijeenkomsten zich moeten invechten voor een plekje in het druk bezette parochiehuis. Lees het in onderstaande briefwisseling.
September 1965
Eén jaar nadat de jongens voor hun bijeenkomsten waren overgestapt van kerk naar parochiehuis werd in het parochieweekblad een nieuwe opzet aangekondigd:
Na de eerste bijeenkomst verschijnt meteen een enthousiast verslag van kapelaan Reuzenaar in het parochieblaadje:
De leiding van de jongerensoos van het eerste uur:
de heer J. (Jan) de Haas
de heer A. (?) Aarts
de heer C. (Cees) Kattevilder
kapelaan N. (Niek) Reuzenaar
TIJDSBEELD 1966
6. De allereerste dansavond
Het seizoen 1965-1966 wordt op een bijzondere manier afgesloten: met de allereerste dansavond. Op vrijdag 3 juni 1966 is de benedenzaal van het parochiehuis stampvol. Het feest duurt van half 8 tot half 11. De muziek komt van grammofoonplaten die meestal van huis worden meegenomen.
Als we op deze disco-avond terugkijken, is de aankondiging in het parochieblad opvallend. Er wordt gesproken over een 'bonte avond' voor de 'eigen leden van de jongenssoos' en 'de leden van de Maria-congregaties der meisjes'. Deze terminologie laat duidelijk het verschil zien hoe beide groepen functioneren: de jongens hebben hun eigen jongenssoos, terwijl de meisjes nog bijeenkomen als Mariacongregatie. Toch is daar op die avond, vrijdag 3 juni 1966, niets van te merken – dat herinner ik me nog goed.
Die eerste dansavond is me altijd bijgebleven als een bijzondere gebeurtenis. Het voelde als een echte doorbraak, een nieuw begin, zowel in mijn jeugd als in het parochiële jongerenwerk. Wat ik me nog helder voor de geest kan halen, is hoe er na afloop luidkeels wordt geroepen om meer van dit soort avonden. Het seizoen erop komen deze dansavonden er dan ook, al vinden ze aanvankelijk slechts om de zes weken plaats.
7. Nu ook meisjessoos en samen dansavonden
In de zomervakantie van 1966 krijgen de ouders van de 13- t/m 17-jarige jongens voor het eerst een compleet programma toegezonden voor de periode tot en met december 1966. Het toegezonden programma is dus alleen voor de jongens. Wél wordt melding gemaakt van het voornemen om dit ook voor de meisjes binnenkort op deze wijze te gaan organiseren. En af en toe zullen er gezamenlijke avonden zijn waarop een dansje kan worden gemaakt, zo wordt in deze brief gemeld. De data hiervoor worden echter nog niet in dit programma vermeld, maar zullen, zoals de brief belooft, tegen die tijd worden aangekondigd in het weekblaadje van de parochie.
Ook wordt in deze brief een reeks van onderwerpen genoemd waarover aan het begin van de avond met de jeugd zal worden gediscussieerd. Nu er een vierkoppig bestuur is (drie vaders en de kapelaan), worden er af en toe ook kleinere gespreksgroepen gevormd, elk onder leiding van een van de vier volwassenen.
Rond de jaarwisseling is er een wisseling binnen de leiding. Dit blijkt uit de correspondentie die we in het archief terugvinden. De heer Aarts die tot dan toe als secretaris fungeert wordt dan opgevolgd door de heer Schrander.
Vanaf september 1966 komt er voor elke leeftijdsgroep ook een meisjessoos in het parochiehuis op de woensdagavond:
De meisjessoos wordt meteen een succes en verhuist daarom naar de grote zaal:
Na het succes van de eerste dansavond op 3 juni 1966 wordt in het parochieblaadje een tweede aangekondigd voor 14 oktober:
TIJDSBEELD 1967
8. Nog apart, maar soms ook samen
Ook voor de periode januari-juni 1967 krijgen de jongelui weer een programma thuis gestuurd met alle data van de verschillende clubavonden. De frequentie van de bijeenkomsten gaat omhoog. De leeftijdsgroepen 13 en 14 zijn samengevoegd tot één groep en daarnaast is er een groep 15- t/m 17-jarigen. Elk van beide leeftijdsgroepen heeft om de 2 weken een bijeenkomst: de jongens op maandag, de meisjes op vrijdag.
Daarnaast zijn in dit half jaar drie soosavonden op maandag gepland voor de jongens én meisjes van 15-17 jaar gezamenlijk met aan het begin een discussie.
Echter na de eerste gezamenlijke bijeenkomst van de jongens en meisjes wordt al besloten hiermee te stoppen. Want vlak voor de tweede bijeenkomst op 13 maart staat in het parochieblad de mededeling dat deze niet doorgaat vanwege de te grote groep en dat dan alleen de jongens welkom zijn (zie rechterkolom).
Maar de derde gezamenlijke discussie- en soosavond gaat weer wél door, getuige de oproep in het parochieblad (zie rechterkolom). Wat er toen precies is besproken? Hoogstwaarschijnlijk de nieuwe opzet vanaf najaar 1967 en de plannen voor een eigen ruimte in de Baarsstraat.
Het seizoen 1966-1967 wordt op 2 juni weer met een dansavond afgesloten. Dit keer voor het eerst met een band. Om dat te kunnen bekostigen is er voor het eerst ook een toegangsprijs van 75 cent.
Opvallend in de archiefstukken is de aanvraag die het bestuur indient bij de gemeente voor deze dansavond op 2 juni, nl. om kwijtschelding aan te vragen voor de vermakelijkheidsbelasting. Of dit gehonoreerd werd, is niet na te gaan, maar er is wel een brief van BUMA waarin bijbetaling van de buma-rechten wordt gevorderd voor het draaien van de muziek. Een en ander heeft wellicht te maken met het optreden van een band die avond, terwijl tot nu toe steeds uitsluitend grammofoonplaten werden gedraaid. En... blijkens dit verzoek aan de gemeente duurt deze dansavond zowaar tot half 12...!
De planning voor de eerste helft van 1967 bevat 3 avonden voor jongens en meisjes van 16-17 jaar gezamenlijk waarop gestart wordt met een discussie. Zo vermeldt het parochieblad:
De exacte reden is onduidelijk, maar de tweede gezamenlijke bijeenkomst wordt opeens geannuleerd:
Maar de derde geplande bijeenkomst gaat wel weer door:
En dan natuurlijk de slotavond op 2 juni:
9. De oprichting van het jongerenbestuur
Vanaf september 1967 zijn er geen afzonderlijke soosbijeenkomsten meer voor de meisjes, maar wél voor de jongens op maandagavond. Wél zijn er vanaf nu gemengde soosavonden op de vrijdag.
In een brief aan het bestuur van het parochiehuis wordt nogmaals gepleit voor permanente reservering van de grote zaal. Daarin staat o.a.: "Daar het niet mogelijk en wenselijk is een aparte meisjessoos bijeen te houden, hebben wij een gemengde soos gecreëerd, waarbij wij echter geen afbreuk willen doen aan de maandagavonden die wij voor de jongens willen handhaven."
Ook wordt de soos uitgebreid naar de 12-jarigen. Er zijn nu 3 leeftijdsgroepen: 12-13, 14-15 en 16-17 jaar: voor de jongens op maandagavond om de 3 weken, voor de gemengde groepen op vrijdag, ook om de 3 weken. En dan is er na elke 3 weken een dansavond voor de 2 hoogste groepen op vrijdag, dus om de 4 weken. Op de maandagen hebben de jongens ontspanningsactiviteiten, op de voor jongens en meisjes gezamenlijke vrijdagen worden deze voorafgegaan door een gesprek over iets actueels. De brief met rooster houdt dus in dat de jongens twee keer zoveel bijeenkomsten hebben als de meisjes, aangezien de afzonderlijke bijeenkomsten voor de meisjes nu komen te vervallen.
De leiding van de soos besluit in september 1967 tot de oprichting van een jongerenbestuur. Het gaat om 4 leden uit de hoogste leeftijdsgroep die men na het bereiken van hun 17e verjaardag wil vasthouden om als jongere mede deel te gaan uit maken van de leiding op alle avonden. Ik weet nog dat de heer De Haas bij ons thuis aanbelde met de vraag of ik, samen met nog 3 andere jongens, van dit jongerenbestuur deel wilde uitmaken. Ik hoefde er niet over na te denken. De drie anderen trouwens ook niet. En zo gebeurde het dat we op de eerste avonden van elke 3 leeftijdsgroepen werden voorgesteld als het jongerenbestuur. Ons viertal bestond uit Ferry Renckens, Tom Zandee, Jos van de Zedde en ikzelf. Onze geboortejaren waren 1949-1950.
Zorgen voor de muziek
Wat onze taak was? Hand- en spandiensten om de zaal in gereedheid te brengen en na afloop weer op te ruimen. Het ging dan om de beide tafelbiljarts, de tennistafel en de diverse spelletjes. Maar vooral: de zorg voor de muziek. Zo bedienden we de geluidsinstallatie met zijn pick-up en bandrecorder. En uiteraard lieten we daarbij onze eigen voorkeur spreken wat betreft de te draaien hits. We namen zelf singles en LP's van huis mee. En met de Grundig-bandrecorder die door de soos was aangeschaft maakten we zelf opnamen. Dat wil zeggen: we draaiden thuis de platen waarbij we zelf doodstil moesten blijven om de geluidsopname zo feilloos mogelijk op de band te krijgen. Die opnamen kwam vooral tot stand op de zolderkamer bij Tom Zandee. Ook Jos van der Zedde nam de bandrecorder af en toe mee naar huis om opnamen te maken. Omdat hij meestal met zijn brommer kwam, ging de bandrecorder achterop. Een keer kwam de bandrecorder gehavend aan bij het parochiehuis, nadat hij in een slip was geraakt. Gelukkig kon de schade hersteld worden.
Voordeel van onze status als jongerenbestuur was ook dat we nu niet langer uitsluitend op de avonden van onze eigen leeftijdsgroep kwamen, maar op alle avonden: elke maandag en elke vrijdag dus.
Kort na half 7 vertrok ik dan vanaf huis met mijn platenkoffertje richting parochiehuis, een loopje van 5 minuten. Meestal was ik de eerste die bij het parochiehuis aanbelde. Ik herinner me nog dat de vrouw van de beheerder, de familie Oud, bij het opendoen bijna altijd vanaf de bovenverdieping riep: "Ben je er nú al, 't is nog veel te vroeg!" Mijn vaste antwoord was dan steevast dat ik met mijn kornuiten nog van alles moest voorbereiden, waarna zij stilviel. Eenmaal in de benedenzaal zette ik de muziek alvast op en samen met de anderen schoven we de tafels en stoelen op hun juiste plek.
Dansavond 28-12-1967
1. Soosvoorzitter Jan de Haas
3. Secretaris bestuur Leo Schrander
5. Tom Zandee, midden achter Jos v.d. Zedde, Jan de Haas
7. Hr. de Haas met ...
9. Links Hetty Strube, rechts Tom Zandee
11. Midden boven: Ton v.d. Zwaan
13. Wie weet wie? Rechts: kort hierna geëmigreerd naar Australië
15. Links (ged.) Hetty Strube, Tom Zandee
17. Rechts Ton v.d. Zwaan, Carla Tau
in het parochiehuis
2. Kapelaan Niek Reuzenaar
4. Penningmeester Cees Kattevilder
6. ...?..., Leo Schrander, Jos v.d. Zedde, Theo Durenkamp
8. Wie weet wie? Vooraan: Hetty Strube en ... Koekenbier (?)
10. Links Hetty Strube, rechts Tom Zandee
12. Wie weet wie?
14. Hetty Strube, Jan de Haas
16. Links Hetty Strube, midden ... Koekenbier (?), onder lampion Frank Harding
18. ... Le Loux (?), Carla Tau, Ton v.d. Zwaan
Vanaf oktober 1967 betekende elke eerste vrijdag van de maand een dansavond en ook nog een op 29 december. Vanwege de kerstvakantie werd deze later verschoven naar donderdag 28 december.
Zaterdag 30 december was de verjaardag van de heer De Haas die toen 35 werd. Hij nodigde voor die avond zijn medebestuursleden met hun echtgenotes bij hem thuis uit en tevens ons vieren van het jongerenbestuur. Dat was die avond een volle bak in zijn woning op de 3e verdieping aan de Amstelveenseweg 93. Daarop terugkijkend mag ik wel concluderen dat hij er als voorzitter alles aan deed om het bestuur van jong tot oud aaneen te smeden tot een hecht team. Dat was tevens een mooie aftrap voor de komende twee maanden waarin avond aan avond gewerkt zou gaan worden aan de verbouwing van ons nieuwe onderkomen in de Baarsstraat.
De dansavond van 28-12-1967 is de eerste waarvan we foto's hebben. Ferry Renckens was een verwoed fotograaf en bezat een goed fototoestel met elektronische flitser. Vanaf eind 1967 heeft hij veel van het soosgebeuren vastgelegd waaronder bovenstaande foto's 1 t/m 14.
Dansavond 26-1-1968
19. Nico Boeijink, Jan of Peter Krenn
Zelf was ik in het bezit van een pocket- cameraatje met flitsblokjes waarmee ik ook een en ander vastlegde, nl. de (vierkante) foto's 15 t/m 20. Foto's maken gebeurde toen spaarzaam, omdat alles via een fotorolletje ging dat eerst naar de fotozaak moest om ontwikkeld en afgedrukt te worden.
in het parochiehuis
20. Jos v.d. Zedde, .....
10. Op zoek naar een eigen ruimte
Het aanbod voor de jeugd blijkt zo goed aan te slaan dat het parochiehuis al snel te krap wordt. Naast de jeugd zijn er immers tal van parochiële verenigingen die elkaar qua ruimte en avonden in de weg te zitten. Ook zijn de ruimtes qua accommodatie ontoereikend, met name voor de jongerenbijeenkomsten. Het ontbreken van opbergruimte voor de biljart- en tennistafels wordt ook steeds nijpender. Gedacht wordt daarom aan een eigen ruimte in het voormalige schoolgebouw in de Baarsstraat.
Secretaris Aarts van het soosbestuur schrijft in augustus 1966 een brief aan pastoor Bertels om te pleiten voor de twee gewenste lokalen. Het kerkbestuur besluit vervolgens hiervoor een aanvraag bij de gemeente in te dienen. In een brief van twee kantjes, ondertekend door pastoor Bertels, gaat het verzoek in oktober 1966 de deur uit. Gemikt wordt op de toewijzing van twee naast elkaar gelegen klaslokalen. Het verzoek zal geleid hebben tot diverse onderhandelingen met uiteindelijk een succesvol resultaat, want een jaar later zendt het kerkbestuur een bedankbrief naar de gemeente voor het beschikbaar stellen van twee lokalen. Om de tussenmuur door te breken gaat het kerkbestuur akkoord met de betaling van 1350 gulden die de gemeente voor deze klus berekent. Eind 1967 volgt letterlijk 'de doorbraak'. Daarbij moet een stalen balk worden ingebracht om de tussenmuur stabiel te houden.
Het schoolgebouw Baarsstraat 31 is in 1916 gebouwd als ULO-school voor meisjes. Het telde 8 leslokalen en een gymzaal. In de jaren '20 zat er de Tesselschadeschool, lager onderwijs voor meisjes. Na de oorlog kende het talrijke tijdelijke gebruikers. Zo diende het in de jaren '50 en beginjaren '60 als dependance van o.a. de Petrus Canisiusschool en de St. Theresiaschool, beide gevestigd in de Cornelis Krusemanstraat 68-70. Ook de St. Anna Kleuterschool zat er van 1956 tot 1973, in de latere jaren onder de naam 'De Rakkertjes'. Daarvoor zat deze vanaf de oprichting in 1942 in de Leimuidenstraat 11. Medio jaren '60 zat ook de Lagere Tuinbouwschool Sloten in de Baarsstraat.
Toen de padvindersgroepen van de St. Agnesparochie in 1962 de 3 clubhuizen aan de Amstelveenseweg bij de ringdijk moesten verlaten voor de aanleg van de ringweg Zuid, kregen ze de lokalen op de eerste verdieping toegewezen.
Ten tijde van De Doorbraak was het NIVON de hoofdhuurder, vanaf 1973 werd dit de Geert Grooteschool.
TIJDSBEELD 1968
11. In zeven weken een nieuwe zaal!
Op zaterdag 6 januari gaat de verbouwing van de twee lokalen van start. De vaders van het bestuur hebben de leiding en dan met name Jan de Haas met zijn technische achtergrond. Daarnaast zijn er tal van vrijwilligers die vanuit hun beroep een bijdrage leveren met hun arbeidsuren, zowel op de zaterdagen als alle doordeweekse avonden. Via het parochieweekblad is daartoe door kapelaan Reuzenaar een oproep gedaan. Het effect is enorm: tal van parochianen met een toepasselijk beroep schieten ons te hulp: schilders, timmerlieden, vloerenleggers. Daarnaast de nodige jongelui en natuurlijk wijzelf van het jongerenbestuur. Zelf herinner ik me mijn eigen bijdrage wat betreft het vullen van de geschroefde vloergaten met vloeibaar hout en het beitsen van de baroverkapping. Naast de bar voor de drank komt in de tegenoverliggende hoek een discobar met alle apparatuur voor de muziek. Ook worden boven de twee potkachels schouwen gemonteerd. De verwarming gebeurt met kolen. Pas een jaar later worden de kolenkachels vervangen door oliekachels. Vanaf dan hoeven we alleen nog maar twee vaten olie te vervangen, hetgeen heel wat werk scheelde: niet langer elke avond de kachel opnieuw aanmaken, kolen bijvullen en de aslade legen!
Plafondplaten aan kettingen
Hoe maak je van twee naastgelegen leslokalen een ontspanningsruimte voor een jongerensoos? Uiteraard moest het één zaal worden en dat betekende een doorbraak in de tussenmuur. De opening in de wand werd door de gemeente netjes opgeleverd. Deze doorbraak besloeg zo'n 3 meter van de 6 meter brede tussenwand. In de hoogte was hij 2,3 meter, terwijl het lokaal zo'n 4,5 meter hoog was. Dit laatste betekende dat de zaal qua hoogte een verlaagd plafond diende te krijgen. Dit werd heel handig opgelost door per lokaal zo'n 10 houtplaten van 1 vierkante meter met kettingen aan het plafond te bevestigen waarin gekleurde lampen werden aangebracht. Tussen deze vierkante platen was een open ruimte van zo'n 20 cm. Optisch gezien was het in feite een verlaagd plafond hetgeen nog eens werd versterkt omdat de muren en het plafond boven deze vierkante hangplaten zwart waren geverfd en de bovenste helft van de ramen was dichtgetimmerd. Eén nadeel: met tafeltennis schoten er regelmatig pingpongballetjes tussen de platen naar boven die op deze lichtbakken terecht kwamen. Eens in de zoveel tijd gingen we met een trap deze balletjes dan weer van deze vlieringplaten afhalen.
Tomeloze inzet van vrijwilligers
De medewerking en het enthousiasme kent geen grenzen. Alle hulp geschiedt Pro Deo, zoals dat werd genoemd, dus gratis, grotendeels in de avonduren en op zaterdag. Een enkel bedrijf werkt overdag waarbij de arbeid en de verf ook nog eens gratis werden geleverd. Het samen werken met zoveel vrijwilligers in de vrije tijd is een mooie versterking van de verbondenheid van zowel ouderen als jongeren. Dit gevoegd bij de strakke planning van vooral voorzitter De Haas zorgt ervoor dat de hele verbouwing binnen 7 weken wordt voltooid. Ook de levering van de inventaris, zoals stoelen, tafels, glaswerk en koelkast loopt op rolletjes, mede door de financiële bijdrage van diverse gulle gevers. Dit alles leidt er dan ook toe dat al tijdig de opening kan worden gepland op vrijdag 23 februari. Ook Heineken en Cola worden benaderd voor een bijdrage. Blijkens de begroting word het gehele project gerealiseerd voor het bedrag van 7500 gulden.
Het voormalig schoolgebouw Baarsstraat 31 waar twee lokalen op de eerste verdieping waren toegewezen aan de jongerensoos.
Lobbyen voor klussers
In oktober 1967 was het kapelaan Reuzenaar die via onderstaand artikel in het parochieweekblad mensen opriep om Pro Deo hun hulp te bieden bij de verbouwing van twee lokalen tot jeugdhonk. De medewerking was zó enorm dat de zaal al binnen 7 weken feestelijk kon worden geopend. Met vervolgartikeltjes in het parochieblad houdt hij de zaak warm...
De doorbraak is een feit...:
(Over de openingsregel 'politiek belast', zie hoofdstuk 13)
En in januari 1968 was dit het vervolg:
Medio februari dan de aankondiging van de opening:
12. De opening van De Doorbraak
Vrijdag 23 februari 1968 is de officiële opening voor genodigden. Bestuur en jongerenbestuur verwelkomen deze avond vertegenwoordigers van het kerkbestuur, het jeugdwerk van de St. Agnesparochie en de talrijke mensen die de afgelopen 7 weken hebben gewerkt aan de verbouwing. Die middag ervoor zijn alle bestuursleden aanwezig om de laatste voorbereidingen te treffen. Zo worden de kachels aangemaakt en stagiaires van de hotelvakschool - ingehuurd voor de bediening - zorgen ervoor dat alles klaar staat.
Het jongerenbestuur wordt gevraagd beneden bij de voordeur de gasten welkom te heten en het receptieboek te laten tekenen. Dat betekent dat we zelf niet de toespraken van het officiële gedeelte kunnen bijwonen. Maar de bandopname die hiervan is gemaakt maakt in ieder geval alles goed. Deze is volledig te beluisteren via onderstaande knop.
Voorzitter De Haas opent het officiële gedeelte door alle aanwezigen welkom te heten en al degenen te bedanken die aan de verbouwing hun bijdrage hebben geleverd.
Pastoor Bertels heeft bijna woorden tekort om de gemeenschapszin te prijzen, nu gebleken is dat in zo'n korte tijd zoveel mensen vrijwillig hun schouders eronder hebben gezet om deze ruimte te realiseren.
De heer Iserif van de stichting Jeugdwerk van de St. Agnesparochie roemt de voortvarendheid van voorzitter De Haas waarmee hij aan de totstandkoming leiding heeft gegeven. De Haas op zijn beurt betrekt hierin zijn medebestuursleden Kattevilder en Schrander.
Kapelaan Reuzenaar gaat in zijn toespraak in op de naamkeuze voor De Doorbraak (zie volgend hoofdstuk). Ook zwaait hij lof toe aan het kerkbestuur dat, ondanks de moeizame financiële situatie van de parochie, alle medewerking heeft verleend om De Doorbraak financieel mogelijk te maken, en aan de heer Hoitink van de gemeente met wie de zaak "binnen vier minuten was beklonken." Speciale lof van hem krijgen de echtgenotes van de drie bestuursleden die al die tijd achter hun mannen hebben gestaan toen deze avond aan avond thuis afwezig waren voor hun werk in de Baarsstraat.
Reuzenaar herinnert ook nog even aan het moment toen de financiën voor de start van het project eenmaal binnen waren. Op dat moment namelijk werd immers besloten om meteen een stukje budget te reserveren voor deze gezellige avond waarmee al die vrijwilligers bedankt zouden kunnen worden voor hun belangeloze inzet.
Als vertegenwoordigster van het overige jeugdwerk van de parochie is het Wil van de Zwaan die haar wens uitspreekt voor voortzetting van de goede samenwerking tussen de verschillende vormen van het jeugdwerk waaraan nu ook De Doorbraak is toegevoegd.
De uitnodigingskaart voor de opening
22. Reuzenaar, Theo Durenkamp, Nico Boeijink, Van Leeuwen, De Haas
24. Ontvangstcomité bij buitendeur en receptieboek: Tom Zandee, Jos v.d. Zedde, Theo Durenkamp
26. Stagiaires van de hotelvakschool verzorgden de bediening.
28. ?, ?, De Haas, ?, Schrander, ?
30. ?, ?
21. De middag voor de opening aan de bar: Kattevilder, Van Leeuwen, Nico Boeijink, Theo Durenkamp, Reuzenaar
23. De Haas, Kattevilder, Reuzenaar
25. Nico Boeijink, ?, Jos v.v. Zedde, Theo Durenkamp, ?
27. Tom Zandee, Jos Zandee, Wil v. d. Zwaan, Mw. Schrander, Mw. de Haas
29. Tom Zandee, Kattevilder, Ferry Renckens, ?, Reuzenaar
31. Tom Zandee, ?, Kattevilder, De Haas
Luister hier naar het officiële gedeelte van de opening van De Doorbraak op 23 februari 1968. Klik op de blauwe driehoek.
13. De Doorbraak: een politiek beladen naam?
In oktober 1967 publiceert kapelaan Reuzenaar een artikeltje in het wekelijkse parochieblaadje onder de titel 'Doorbraak'. Dit naar aanleiding van de zojuist verwijderde muur tussen de twee lokalen in het schoolgebouw van de Baarsstraat. Letterlijk schrijft hij: "Misschien een woord dat iets te veel politiek belast is. Toch willen wij dit woord graag in onze tienersmond nemen..., want het is waarachtig gebeurd. En wat is er dan gebeurd? De Gemeente is volop bezig met de eerste etage van de school in de Baarsstraat. De dikke binnenmuur is gesneuveld..."
Ook bij de opening van De Doorbraak maakt hij er melding van dat hij wat moeite heeft met deze naam. Hij vertelt vervolgens dat de jeugd op een soosavond namen mocht bedenken voor het nieuwe onderkomen. Op de ingediende briefjes stonden namen als 'Achter de nor', als verwijzing naar het naastgelegen Huis van Bewaring, Hoepla, als verwijzing naar een (overigens toen omstreden) TV-programma, en 'Lijn 16', als variatie op de beatkelder 'Lijn 3' die even daarvoor werd geopend in de voormalige schuilkelder onder de brug van het Vondelpark bij de Van Baerlestraat, en omdat het laatste stuk van tramlijn 16 toen immers door de Baarsstraat liep. Uiteindelijk kwam de naam De Doorbraak er als winnaar uit. Niemand - uitgezonderd misschien enkele ouderen - zal destijds stil hebben gestaan bij wat Reuzenaar precies bedoelde met de naam Doorbraak als politiek beladen term. Gelukkig bood informatie op internet hierover uitkomst!
Direct na de oorlog ontstond een politieke beweging, de Nederlandse Volksbeweging (NVB), die een doorbraak bepleitte wat betreft de verzuiling in ons land. De aanleiding hiervoor? Tijdens de bezetting in de Tweede Wereldoorlog werkten diverse levensbeschouwingen samen in het verzet, wat leidde tot een verlangen naar een nieuwe start en "herstel en vernieuwing". Er werd voor gepleit dat katholieken en protestanten vanaf nu zouden gaan kiezen voor niet-confessionele partijen. Bij de verkiezingen in 1946 kwam deze doorbraak echter niet tot stand. De Nederlanders kozen in meerderheid tóch voor de gevestigde politieke partijen zoals vóór de oorlog.
Tienersoos De Doorbraak was uiteraard specifiek gericht op de jongeren van de katholieke zuil. Kapelaan Reuzenaar vond daarom een naam die refereerde aan het plan uit de jaren '40 voor het doorbreken van de zuilen dus niet passend voor het nieuwe jongerencentrum binnen de St. Agnesparochie. De jongeren die in meerderheid voor de naam De Doorbraak hadden gestemd wisten uiteraard niets over deze inmiddels historische achtergrond. Wél had de naam in onze beleving een dubbele betekenis: letterlijk de doorgebroken muur waardoor de gewenste ruimte ontstond én figuurlijk dat er eindelijk iets goeds en blijvends voor de jeugd tot stand was gekomen.
Pas eind jaren '60 begint in politieke zin de doorbraakgedachte van destijds wél langzaam opgang te maken. Vanaf dan stappen meer kiezers van confessionele partijen over naar niet-confessionele partijen. Ook ontstaan nieuwe partijen: in 1966 is dat D66, in 1968 de PPR als afsplitsing van de KVP. Ik herinner me nog dat Reuzenaar later zijn voorkeur voor laatstgenoemde nieuwe partij niet onder stoelen of banken stak...
14. De eerste dansavond in de nieuwe zaal
Daags na de officiële opening is het de beurt aan alle leden. Op zaterdag 24 februari stroomt de zaal dan ook vol voor de eerste dansavond. Om de opening extra feestelijk kracht bij te zetten is een band aangetrokken, The Vipers. Omdat het een band is voor de openingsavond, wordt aan deze band méér betaald dan aan alle volgende bands, nl. 140 gulden. Het festijn duurt van 8 tot 11 uur.
Ondanks herhaalde verzoeken in latere jaren om de eindtijd naar half 12 op te rekken, bleef de sluitingstijd steeds gehandhaafd op 11 uur.
De dansavond was voor de leeftijdsgroep van 14 t/m 17 jaar. De groep 12 t/m 13 jaar kreeg ook een feestelijke openingsavond, nl. een filmavond op vrijdag 1 maart.
Contract met band The Vipers
32. Openingsavond van De Doorbraak met The Vipers
33. Openingsavond voor de leden met The Vipers
35. The Vipers
37.
39.
41. Midden: Piet de Jong
43. Links van het midden: Ger Tau
15. Open huis voor ouders en anderen
Nadat alle leeftijdsgroepen hun openingsavond hebben meegemaakt, is het de beurt aan de ouders en andere belangstellenden. Op zondagmiddag 3 maart is er open huis en kan iedereen die dat wil het nieuwe onderkomen bekijken. Er is volop belangstelling en waardering voor de wijze waarop de twee klaslokalen zijn omgebouwd tot een eigentijdse en sfeervolle ontspanningsruimte. De bar doet goede zaken en wie wil kan biljarten, tafelvoetballen of tafeltennissen. En dat alles onder het genot van de (achtergrond)muziek van de discotheek.
16. Uitbreiding met nieuwe activiteiten
Nu we dan eindelijk onze eigen ruimte hebben waarover we de gehele week kunnen beschikken, worden er plannen gemaakt om het aantal activiteiten uit te breiden. Daarbij wordt ook nog gemikt op het gebruik van de gymzaal op de begane grond. Gedacht wordt aan activiteiten als badminton en volleybal. Om de behoefte bij de jeugd voor nieuwe activiteiten te peilen wordt een enquêteformulier verspreid. Er worden maar liefst 7 nieuwe activiteiten genoemd waarvoor men zich kan aanmelden: badminton, volleybal, tafeltennis, volksdansen, handarbeid, hobbyavond en gespreksgroep. Bij hobbyavond staat de toevoeging boot- en zweefvliegtuigbouw, bij gespreksgroep 'dansen na afloop'.
Nu ook sportactiviteiten
In de hierop volgende jaren zijn zowel badminton als volleybal daadwerkelijk beoefend gedurende meerdere korte periodes waarin de gymzaal daarvoor met gemeentelijke toestemming beschikbaar was. Volksdansen en gespreksgroep kenden allebei een korte periode waarin deze werden aangeboden. Handarbeid en hobbyavond trokken geen of nauwelijks belangstelling om überhaupt te starten. De enige activiteit die permanent op donderdagavond zich succesvol wist te handhaven was tafeltennis. Deze activiteit geschiedde al die tijd onder de bezielende leiding van de heer Jeurissen die in de Zeilstraat de sigarenwinkel met toto dreef en van daaruit rechtsreeks uitkeek op De Doorbraak. Ook zijn broer nam deel aan deze tafeltennisavonden, zodat er als het ware twee professionele trainers waren. Dankzij hun beider inzet kon deze sportactiviteit zich al die jaren handhaven tot de sluiting van De Doorbraak in 1973.
Daarnaast bleef in de volgende 5 jaar het activiteitenaanbod van De Doorbraak vrij constant: maandag en (later ook) dinsdag soosavonden voor twee aansluitende leeftijdsgroepen (14-15 en 16-17) en op vrijdag voor de jongsten (12-13), vrijdag- en later zaterdagavond dansavonden om de twee weken voor 14 t/m 17-jarigen, afwisselend met disco en band.
Ook wordt in de aanloop naar het nieuwe seizoen 1968-69 werk gemaakt van de werving van 12-jarigen die de lagere school gaan verlaten. Met een brief worden zij uitgenodigd voor een kennismakingsavond met De Doorbraak kort voor de zomervakantie.
Dankzij de betrokkenheid van zoveel parochianen bij de verbouwing en bij de opening van het nieuwe onderkomen melden zich tevens diverse liefhebbers die het bestuur willen aanvullen. Zo treedt kort na de opening dhr. Van Leeuwen toe tot de groep vaders, terwijl Carla Tau en Ron Lindenaar het jongerenbestuur komen versterken.
17. Nieuwe programmering vanaf medio 1968
Het programma voor de tweede helft van 1968 vermeldt een aantal nieuwigheden. Zo zijn er nog maar twee leeftijdsgroepen: de 12- t/m 14- en de 15- t/m 17-jarigen. Per leeftijdsgroep hebben de jongens om de twee weken op maandag hun soosavond.
Daarnaast heeft de leeftijdsgroep 12 t/m 14 om de twee weken een soosavond voor jongens en meisjes gezamenlijk waarvan eens per maand een filmavond. De 15- t/m 17-jarige jongens en meisjes hebben dan voortaan op zaterdag om de twee weken een dansavond, beurtelings met grammofoonplaten en een band.
Vanuit de gehouden enquête worden drie nieuwe activiteiten aangeboden: tafeltennis op donderdag, volleybal en volksdansen op woensdag.
Meer voor jongens dan voor meisjes
Opvallend blijft dat het aanbod voor meisjes dus geringer is dan voor jongens: voor de meisjes géén soosavonden zoals de jongens die elke 14 dagen op maandag hebben. De reden? Minder belangstelling vanuit de meisjes voor deze activiteiten en/of vanwege de maandagavond? Wie het weet mag het zeggen.
Om variatie in de dansavonden te houden is er wisselend disco en een live-band. De discobar is goed geoutilleerd: een afgesloten hoek met een verhoogde rand in de vorm van een bar waarachter de apparatuur staat: twee grammofooninstallaties, een bandrecorder, een versterker en 2 microfoons waarvan een op standaard. Dan is er een uitgebreide platencollectie die regelmatig wordt aangevuld met inachtneming van de wekelijkse top 40-lijsten. In totaal acht luidsprekers in de hoeken van beide zalen staan borg voor een 'wall of sound', met welke term ook de muziek van een aantal zanggroepen uit de jaren '60 werd gekarakteriseerd.
Op zoek naar goede bands
De bands worden zorgvuldig uitgekozen, zowel op de kwaliteit als de kosten. De bands berekenen voor hun optreden meestal 80 tot 100 gulden per avond. Ferry Renckens weet zich te herinneren dat Tom Zandee een haarfijn inzicht had in waarop hij voor de keus van een band moest letten. Met hem bezocht hij meermaals potentiële bands om te beluisteren of deze voor De Doorbraak geschikt zouden zijn. Toen Tom Zandee in 1969 zijn inzet voor De Doorbraak beëindigde om als drummer verder te gaan bij het jongerenkoor, had hij met zijn collega-bestuursleden voldoende expertise opgebouwd om het stokje voor de bandkeuze succesvol over te dragen.
18. Dansavonden met bands in 1968
Na de opening van De Doorbraak wordt het aantal dansvonden met bands flink opgevoerd. Soms zit er tussen twee bandoptredens een discoavond. Dat heeft niet alleen met de kosten voor het bandoptreden te maken, er is daarnaast ook altijd voldoende belangstelling voor muziek op platen uit de Top 40.
Van de avonden met een band in 1968 zijn onderstaande foto's gemaakt door Ferry Renckens. Wie herkent wie? Geef de namen door vergezeld van het fotonummer.
47. 22-3-1968, The Wild Faces
49. The Wild Faces
50. Op de gang na afloop: Theo Groot, Thea Krenn, Jan Krenn, Frank Harding. Linksboven Reuzenaar
51. Piet de Jong (met sigaret), links achter Ton v.d. Zwaan
57. 10-5-1968, The Optical Illusion
58. 10-5-1968, The Optical Illusion
59. 10-5-1968, The Optical Illusion met publiek. Wie herkent wie?
71. 8-6-1968. Achter de bar: Tom Zandee, de heer Kattevilder, vóór de bar o.a. Nico Boeijink, ...Koekenbier.
19. De oprichting van het jongerenkoor
Kort na de opening van De Doorbraak in februari 1968 krijgen alle jongeren een uitnodiging om lid te worden van een op te richten jongerenkoor. Nu zoveel jongeren van de St. Agnesparochie verenigd zijn in het nieuwe jongerencentrum is dit blijkbaar een geschikt moment om hiertoe over te gaan.
De eerste repetities vinden elke dinsdagavond plaats in de zaal van De Doorbraak. Na ongeveer een maand wordt besloten om de tweede helft van elke repetitieavond te houden op de koortribune van de St. Agneskerk. Dat is immers ook de plaats waar het jongerenkoor tijdens de kerkdiensten zal gaan zingen. Dat is dan één keer in de drie weken op zondag in de mis van half 12. Nóg een maand later wordt er niet langer meer in De Doorbraak, maar uitsluitend nog in de kerk gerepeteerd. Een bewuste keuze van de koorleiding om de jongeren aldus warm te laten lopen om mee te doen...?
Vanaf het begin telt het koor zo'n 40 leden, nagenoeg gelijkmatig verdeeld over jongens en meisjes, en staat het onder leiding van de wat oudere Broeder Emilio Sanders. Na enkele maanden wordt hij opgevolgd door Jos Emons, een priesterstudent die goed overweg kan met de jeugd. Drummer is René Landman, net geslaagd voor onderwijzer. Tom Zandee volgt op dat moment een opleiding als drummer met de bedoeling om hem binnenkort als zodanig op te volgen. Tijdens de repetities wisselen zij elkaar af.
Enkele maanden na de oprichting ontstaat de vraag of het jongerenkoor al of niet deel moet uitmaken van De Doorbraak. Op 1 juni krijgt het bestuur van De Doorbraak een schriftelijke reactie van het koor waarin gesteld wordt dat het koor zelfstandig zal gaan functioneren en in feite dus rechtstreeks onder het kerkbestuur valt. Dat is dan ook de reden dat we er vanaf deze plek niet verder verslag van doen omdat het niet langer een activiteit is van De Doorbraak.
Vermeldenswaard is nog wel dat dirigent Jos Emons in 1970 tot priester werd gewijd, vervolgens van start ging als kapelaan in de naburige St. Jan de Doperkerk en van daaruit het koor nog enige tijd bleef leiden. In 1973 trad hij uit als priester om te trouwen met Wil van der Zwaan die al jaren actief was in het jeugdwerk van de St. Agnesparochie.
Zelf was ik koorlid vanaf de oprichting in 1968 tot medio 1970. Voor de meeste koorleden en ook voor mijzelf was het samenkomen met de jongelui en de daaraan verbonden nazit de voornaamste motivatie om aan het koor deel te nemen. Er werd vanuit de kerk dan ook het nodige gedaan om de leden van het jongerenkoor aan zich te binden. Het koor droeg dan ook de naam SAMEJO-koor (= SAmen MEisjes en JOngens). Zo was er elk jaar een feestelijk uitstapje en werd in 1969 in de kelder onder de sacristie zelfs een eigen cafeetje ingericht voor de koorjongeren. Tijdens de pauze van en na de repetities op dinsdag en na de kooruitvoering op zondag volgde hier steeds een gezellig samenzijn.
Omdat het koor in 1974 steeds kleiner werd, kregen 700 jongeren een oproep om het koor te komen versterken. Er kwam geen enkele reactie! Later dit jaar moest het koor daarom worden opgeheven.
20. Bestuurlijke crisis over gebruik gymzaal
Nu de Tienersoos (zoals vaak nog genoemd) eindelijk de beschikking heeft over een eigen ruimte, wordt er gewerkt aan de plannen om het aantal activiteiten voor de jeugd snel te gaan uitbreiden. De enquête onder alle jongeren heeft uitgewezen dat naast het bestaande aanbod ook volop animo is voor tafeltennis, badminton en volleybal. Daarom onderneemt het bestuur vervolgens stappen om daarvoor de gymzaal te mogen gebruiken.
Het verzoek aan de gemeente om de gymzaal twee avonden voor deze drie sporten te mogen gebruiken zal - zoals is afgesproken - gedaan worden vanuit het kerkbestuur, en wel in de persoon van de heer K. als kerkbestuurslid.
Als het antwoord van de gemeente lang uitblijft, neemt het Doorbraakbestuur contact op met het stadhuis waaruit blijkt dat er helemaal geen aanvraag is binnengekomen. Na contact met de heer K. opgenomen te hebben, antwoordt deze zich hiervan niets meer te herinneren. Hij belooft de aanvraag alsnog in orde te maken, hetgeen met een brief op 13-8 gebeurt. Het Doorbraakbestuur ziet echter tot zijn ontsteltenis dat K. in zijn schriftelijk verzoek alleen tafeltennis heeft genoemd, en niet volleybal en badminton.
K. wordt vervolgens opnieuw benaderd met het verzoek om dit alsnog richting gemeente te corrigeren. Na contact met de gemeente blijkt echter opnieuw dat K. niets heeft gedaan en dat de gemeente de correspondentie omtrent het gymzaalgebruik heeft doorgezonden naar het NIVON*. Want ondertussen is ook nog bekend geworden dat deze organisatie de nog leegstaande lokalen zal gaan betrekken en dat wij de energiekosten voortaan met het NIVON moeten afrekenen.
Dat is tevens de opmaat naar de bekendmaking een jaar later dat het NIVON de hoofdhuurder van het gebouw gaat worden met wie wij voortaan alle afspraken over het medegebruik moeten regelen.
Het Doorbraakbestuur heeft vervolgens bij de NIVON-afgevaardigde thuis een gesprek over het gymzaalgebruik waaraan ook de heer K. van het kerkbestuur deelneemt. Uit de rapportage die Leo Schrander aan pastoor Bertels doet blijkt overduidelijk de boosheid en teleurstelling van het Doorbraakbestuur richting de heer K. die onder één hoedje met de NIVON-man blijkt te spelen en in zijn functie als kerkbestuurder totaal niet opkomt voor de belangen van de jeugdvereniging.
De herhaalde nalatigheid en het tekortschieten van de heer K. is voor het Doorbraakbestuur reden om spoedoverleg met het kerkbestuur aan te vragen. Het overleg stond sowieso al op de planning, omdat het kerkbestuur na de opening van de zaal met het bestuur wil praten over de voorgenomen uitbreidingsplannen van De Doorbraak.
De rapportage die De Doorbraak voorafgaand aan dit gesprek aan het kerkbestuur zendt stond bol van de boosheid en frustratie richting de heer K. die van Doorbraakvoorzitter De Haas uiteindelijk te horen krijgt dat hij zich nergens meer mee moet bemoeien en dat De Doorbraak nu zelf met gemeente en NIVON gaat bekijken wat er nog te redden valt. De rapportage over deze kwestie eindigt met de conclusie dat de voorgenomen uitbreiding van De Doorbraak hiermee om zeep is geholpen en dat nu zelfs het voortbestaan van De Doorbraak gevaar gaat lopen...
De kwestie is vervolgens aan de orde gekomen in een overleg tussen kerkbestuur en Doorbraakbestuur. Daarvan is geen verslag beschikbaar, maar er is hieromtrent wel een aantekening van pastoor Bertels die luidt:
"Inderdaad waren hier fouten gemaakt. In een gezamenlijke vergadering van De Doorbraak en het Kerkbestuur zijn deze fouten eerlijk toegegeven en heeft men gezamenlijk gezocht naar een oplossing om te redden wat te redden valt. Ook de kwestie met kapelaan Reuzenaar heeft een oplossing gevonden.
16-12-1968, H. Bertels, pastoor."
Wat de kwestie met kapelaan Reuzenaar behelst wordt uit dit alles niet duidelijk. Immers het klachtenrapport vanuit De Doorbraak aan Pastoor Bertels en kerkbestuur is mede ondertekend door Reuzenaar. Uit de brief die het Doorbraakbestuur op 18 november aan Reuzenaar stuurt valt ook 'gedoe' op te maken tussen Doorbraakbestuur en de kapelaan, getuige de slotformulering:
"Ons uitgangspunt is dat de geestelijkheid een taak blijft houden in het mede verzorgen van De Doorbraak. Of u zelf bereid bent uw functie weer op te nemen, laten wij aan uw beoordeling over. Wij van onze kant blijven voor overleg altijd openstaan. Wij zien uw antwoord met vertrouwen tegemoet. Met alle achting namens het bestuur, L.S.W. Schrander."
Wat de exacte reden van het meningsverschil is, laat zich raden, maar naar alle waarschijnlijkheid heeft het te maken met hetgeen in een eerdere alinea staat vermeld: "Ter voorkoming van latere moeilijkheden blijven wij van mening dat zonder overleg in de parochie geen nieuwe activiteiten mogen worden opgericht waardoor het gevaar ontstaat dat afbreuk wordt gedaan aan bestaande verenigingen."
Opvallend rond deze crisis is dat wij als jongerenbestuur nooit iets hiervan hebben gemerkt. De vaders van het bestuur hebben deze problemen altijd intern gehouden. Om deze kwestie in de archiefstukken nu na te lezen is een regelrechte eyeopener. Pas nu dringt het besef door dat deze kwestie voor de 5 volwassen bestuursleden een flinke domper moet zijn geweest. Immers na al hun inzet als vrijwilliger om binnen enkele maanden tot zo'n prachtige eigen ruimte te komen en vervolgens na de opening in actie te komen voor nóg meer activiteiten voor de jeugd worden zij door het verantwoordelijke lid van het kerkbestuur pijnlijk genegeerd. Waarom deze meneer herhaaldelijk de zaak heeft getraineerd is niet te achterhalen. Zag hij op tegen de eventuele extra kosten die de nieuwe activiteiten met zich mee zouden brengen? Zijn eerste uitstel van het indienen van de aanvraag betrof immers het toen nog ontbreken van de uitslag van de enquête. Maar ook toen het grote aantal leden zich uitsprak voor deelname en hij dat toen wél beloofde, kwam hij niet in actie...
Het antwoord van de nieuwe hoofdhuurder NIVON biedt een klein perspectief: zolang deze organisatie de gymzaal nog niet gaat verbouwen, mag De Doorbraak hier badminton en volleybal beoefenen. Op deze wijze zijn deze activiteiten dan ook in de gymzaal gestart. Tafeltennis is steeds in de eigen zaal van De Doorbraak beoefend.
Tot een verbouwing van de gymzaal voor het NIVON is het echter nooit gekomen. Dat geldt ook voor de lokalen op de 2e verdieping. Wél had deze organisatie een kantoor- annex vergaderruimte op dezelfde eerste verdieping als wij, maar dan aan de andere zijde van het trappenhuis. De hele week waren hier een of twee medewerkers werkzaam met wie overigens een goed contact bestond. Ik weet nog dat zij dagelijks worstelden met de potkachel die op kolen werd gestookt en dat zij 's morgens de nodige tijd bezig waren om het hoge lokaal op temperatuur te krijgen.
* NIVON = Nederlands Instituut voor Volksontwikkeling en Natuurvriendenwerk
NIVON kondigt zich aan als hoofdgebruiker van het gebouw.
Aanvraag van het kerkbestuur bij de gemeente voor gebruik van de gymzaal
Inleidende brief van Doorbraakbestuur bij de rapportage over de uitbreiding.
Rapportage over de grieven rond de aanvraag gymzaalgebruik. Pagina 1
Idem. Pagina 2
Idem. Pagina 3
Brief bestuur aan Kapelaan Reuzenaar
Brief van Nivon over gebruik gymzaal
De periode van De Doorbraak leidde tot allerlei contacten en groepjes die met elkaar optrokken en zich soms ook als zodanig presenteerden, zoals uit onderstaande 'visitekaartjes' blijkt die eind 1968 ter plekke werden rondgedeeld door o.a. Johan Jonker (Basje), Bauke Spil en Peter Hooft. Met de 'beschermheilige' werd Vera Kraakman, woonachtig aan de Parnassusweg, bedoeld. Wie weet de werkelijke namen van de andere genoemde personages nog?
De dichter binnen dit groepje, Johan Jonker, was ter plekke in staat om binnen de kortste tijd een toepasselijk gedicht over een medebezoeker te maken (zie rechts).
Daarnaast verspreidde hij zijn uitgetypte verzen onder zijn medebezoekers (zie onder).
TIJDSBEELD 1969
21. Carnaval 1969, verkleed en vermomd
Vanaf januari 1969 laat de programmering voor de jeugd een opvallende verschuiving zien. Er zijn geen aparte soosavonden meer voor jongens en meisjes. Alle bijeenkomsten zijn vanaf nu gemengd. Er zijn alleen nog twee leeftijdsgroepen: 12- t/m 14-jarigen en 15- t/m 17-jarigen. Beide leeftijdsgroepen hebben tweewekelijks op maandag hun soos. Daarnaast op vrijdag eens per maand de jongste groep en op zaterdag tweewekelijks de oudere groep met de dansavond. Op de tussenliggende vrijdag eens per maand een filmavond voor beide groepen.
Begin 1969 wordt besloten om voor het eerst eens een echte carnavalsavond te organiseren. Iedereen wordt opgeroepen om zich te verkleden en/of te vermommen. Enkele eigentijdse landelijke carnavalskrakers had je in die jaren zeker wel ('Mien, waar is mijn feestneus?' van Toon Hermans) en deze werden dan ook gedraaid. Maar het leeuwendeel van de gedraaide muziek bestond die avond toch uit de reguliere hits van dat moment waaraan gewoon de meeste behoefte bleek te bestaan.
Ferry Renckens maakte op deze carnavalsavond 14 foto's. Voor zover bekend staan er namen vermeld. Heb je aanvulling? Laat het weten met vermelding van fotonummer.
22. Het jongerenbestuur profileert zich
Vanaf 1969 begint het jongerenbestuur zich wat meer te roeren. In die zin dat zij onderwerpen aandraagt om in de bestuursvergadering met de vaders te bespreken. Zo is er voor de vergadering van 4 juni nu een echte agenda die gekopieerd wordt en aan alle bestuursleden wordt uitgedeeld. Bij deze agenda zit een bijlage, genaamd 'Ingekomen stukken', ingediend door Carla Tau, Theo Durenkamp, Jos van der Zedde, Ron Lindenaar en Ferry Renckens. Het gaat om een lijst van 17 punten die het jongerenbestuur als wens op deze vergadering inbrengt.
Van deze vergadering is geen verslag waaruit blijkt in hoeverre het jongerenbestuur zijn wensen heeft weten te realiseren. Uit mijn eigen aantekeningen maak ik op dat het voorstel om eens per twee maanden iets gezamenlijk met jongerencentrum De Meerpaal te doen is afgewezen. Deze organisatie zat aan de Schinkelkade op de hoek van de Eerste Schinkelstraat. Waarschijnlijk was de tijd nog niet rijp voor iets wat de eigen zuil oversteeg. Al zou deze kwestie zich overigens wél in de jaren hierna gaan aandienen...
Het aanbod van het jongerenbestuur om een maandblad op te zetten met o.a. het jaarprogramma ontmoet overigens wél instemming van de oudere garde. In de daaropvolgende zomervakantie verschijnt het jaarprogramma 1969-1970 daarom niet langer op een los vel, maar in een heus - weliswaar wat primitief ogend - gestencild boekje van 8 pagina's onder de naam 'De Doorbreker'. Het colofon op pagina 1 vermeldt dat de voorkaft tot stand is gekomen naar een idee van Ron Lindenaar, en dat de redactie in handen is van Ferry Renckens en de heer Schrander. In deze eerste uitgave nemen drie leden van het jongerenbestuur elk een rubriek voor hun rekening: Carla Tau die een oproep doet voor Ingekomen Stukken, Theo Durenkamp met de rubrieken Disconieuws en Popnieuws, terwijl Joke van der Meer in haar rubriek MODE de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van kleding beschrijft. Overigens blijft het bij één uitgave en komt de volgende pas weer als boekje met jaarprogramma in augustus van elk daaropvolgend jaar.
Van de inmiddels 5 oudere bestuursleden neemt de heer Van Leeuwen aan het eind van het seizoen '68-'69 afscheid. Een opvolger kan nog niet worden gevonden. Dat zal nog duren tot de start van het seizoen 1970-1971.
Wat in 1969-1970 komt te vervallen zijn de activiteiten in de gymzaal: Badminton en volleybal. Het jaarboekje vermeldt dat Nivon de hoofdhuurder nu is en dat daarom de gymzaal niet meer beschikbaar is. Tafeltennis blijft wél gehandhaafd, aangezien dit in de eigen zaal gebeurt. Verder wordt er een gespreksgroep opgericht op de woensdagavond. Deze staat onder leiding van de heer De Haas.
Vermeldenswaard is zeker dat naast de heren in het bestuur ook hun echtgenotes actief zijn. Eens in de maand komen zij op een ochtend in De Doorbraak bij elkaar voor een grote schoonmaak van de ruimtes. Ook dit alles is vrijwilligerswerk dat zij verrichten mede ter ondersteuning van hun echtgenoten die elke week een of meer avonden van huis zijn ten behoeve van hun taak in De Doorbraak.
Hieronder de inhoud van het jaarboekje 'De Doorbreker' voor het seizoen 1969-1970. Klik op de pagina voor een vergroting.
TIJDSBEELD 1970
23. Afwisselend disco en bands
De jaren '60 zijn nu voorbij. Overigens een constatering waarvan we ons toen helemaal niet bewust waren. Naast alle andere soosactiviteiten is de zaterdag om de twee weken nog steeds dé populaire avond. De verhouding bands en disco is daarbij ongeveer fifty-fifty. Band Nuzzle is de eerste die op 22 januari in De Doorbraak de jaren '70 mag inluiden. Ook dit keer was het Ferry die een fotoreportage van deze avond maakte, dit keer méér van de bandleden dan van het publiek. Zal zeker een reden hebben gehad! Vandaar geen namen bij de foto's. Hoewel, wie weet de namen van die twee trouwe Doorbraakbezoekers op de laatste foto?
114. Wie is wie? Wie het weet mag het zeggen!
24. Bevrijdingsbal op de boot
115. De boot, gereed voor het bevrijdingsbal, afgemeerd langs de Schinkelkade bij de toenmalige Tjoklatfabriek.
In 1970 viert Nederland feest: ons land is 25 jaar bevrijd! Voor De Doorbraak is dat aanleiding om op Bevrijdingsdag een bijzondere dansavond te organiseren. Niet in de zaal van De Doorbraak zelf, maar een bevrijdingsbal op een dubbeldeks riviercruiseschip. En dat betekent ook dat er twee bands zullen optreden: May Be op het onderdek en Living End op het bovendek. Het schip ligt afgemeerd langs de Schinkelkade aan het eind van de Vaartstraat bij de Tjoklatfabriek, dus bijna om de hoek van De Doorbraak. Eenmaal gestart met de muziek vaart het schip naar De Nieuwe Meer en passeert daartoe de sluizen bij het IJsbaanpad. Midden op het meer ligt het schip een tijdje stil om tegen het eind van de avond weer koers te zetten naar de bewoonde wereld. De opkomst is enorm, de sfeer opperbest, en dat alles op een zonnige en warme lentedag.
Als jongerenbestuur besluiten we om die bevrijdingsdag met ons clubje erop uit te trekken. In de rode VW-kever van Tom Zandee (op dat moment niet meer in het bestuur) gaat de rit naar Arnhem. Het is de eerste lentedag na een overigens laat op gang gekomen voorjaar en ik herinner me nog dat op de Veluwe de bomen heel schuchter een beetje groen begonnen te worden. In de Arnhemse binnenstad wonen we een muziekfestival bij. Aan het eind van de middag doen we ook nog even het Leidseplein aan waar het op dat moment onrustig begint te worden. De ongeregeldheden zijn gerelateerd aan de kraakbeweging die de bevrijdingsdag gebruikt voor protestacties. Op deze dag worden in Amsterdam circa dertig panden gekraakt als een vorm van 'bevrijdingsviering' en als protest tegen de woningnood.
Ook een jaar eerder hadden we als jongerenbestuur een soortgelijk uitstapje. In de zomer van 1969 reden we met een gehuurde Opel Kadett naar de Holterberg in Overijsel, ook met Tom Zandee aan het stuur. Hij was overigens op dat moment de enige met een rijbewijs. De gehuurde auto bleek echter een defecte startmotor te hebben, zodat we hem telkens moesten aanduwen. Maar met ons vijven in de auto was dat geen probleem...
Ferry Renckens maakte van het bevrijdingsbal op het cruiseschip de foto's. Herken je iemand? Geef de namen door vergezeld van het fotonummer.
116. De band May Be
118. May Be
121. Living End
124. Theo Durenkamp, Olga van Leeuwen. Hr. Kattevilder
126. ..., ..., ..., Trudy Focke, Ineke Loos, Theo Durenkamp
128. Rechts Marrie Loos
130. ..., Marrie Loos
25. Meer aanbod en leeftijden schuiven op
Aan het eind van het seizoen 1969-1970 is er wederom een bestuursvergadering. Uit de agenda blijkt het weer te gaan om de voorbereidingen voor het nieuwe seizoen. Zo worden de leeftijdsgrenzen herzien: een groep 12 t/m 15-jarigen en een groep voor 16 t/m 20-jarigen. De uitbreiding naar de hogere leeftijd sluit blijkbaar aan bij de behoefte om ook na 17 jaar bij de Doorbraak te willen blijven. Maar er is nog een andere reden, namelijk dat het schenken van pils te maken heeft met de aangevraagde drankvergunning waarbij als leeftijdsgrens 16 jaar geldt.
Vanaf nu krijgt ook de groep 12- t/m 15-jarigen zijn eigen dansavond en wel op vrijdag van 19.30 tot 21.30 uur in het zaalgedeelte van de discobar. Het zaalgedeelte van de bar blijft voor de diverse spelen beschikbaar, zodat er dus voor elk wat wils blijft.
Het voorstel om de dansavond voor de oudere groep van de zaterdag naar de vrijdag te verplaatsen zal om een of andere reden zijn afgewezen. Een jaar later, najaar 1971, wordt deze overstap namelijk wél gemaakt.
En er is nu ook weer een opvolger voor het vorig jaar teruggetreden bestuurslid Van Leeuwen, namelijk de heer Leenders die al op veel fronten in de parochie actief is en vanuit zijn beroep (leraar) goed met de jeugd overweg kan.
Ook het jongerenbestuur ondergaat weer een uitbreiding en wel met Olga van Leeuwen, Joke Freijsen en Marrie Loos.
Het nieuwe seizoen gaat voor de oudere groep op zaterdag 22-8 van start met de beatgroep Maybe. Dezelfde groep treedt een week later óók op tijdens de openingsavond van de jongere groep op vrijdag 28-8. Het is dan ook meteen de eerste keer dat de jongere groep een dansavond heeft met een band.
Een ander voorstel dat wordt ingebracht is om De Doorbraak ook op zondagmiddag en/of -avond open te stellen. Daar is het echter nooit van gekomen. Mogelijk speelt hier ook mee dat de bezetting vanuit het bestuur hiervoor niet geregeld kan worden, of dat men het aanbod gewoon teveel vindt worden.
De donderdagavond blijft gereserveerd voor de tafeltennisfanaten. Dat blijkt een min of meer vaste groep te zijn die het tegen elkaar opneemt, nog steeds onder leiding van de beide broers Jeurissen.
Ook staat de wekelijkse gespreksavond op woensdag weer op het programma en wel voor de leeftijd vanaf 16 jaar. Voorzitter De Haas heeft hiervan de leiding.
En een ander feit waaruit blijkt dat het met De Doorbraak goed gaat: in de zomervakantie krijgen beide zalen een schilderbeurt. Sommige wanden krijgen een andere kleur, zodanig dat er minder witgeschilderde muren zijn. Hetzelfde schildersbedrijf van de heer Wijngaarden dat de zaal ook vlak voor de opening had geschilderd deed de klus dit keer weer. Ik kan me nog herinneren dat hij zijn waardering uitsprak over hoe de zaal na 2 1/2 jaar gebruik er nog steeds zo netjes uitzag...
Het jaarboekje voor het seizoen 1970-1971.
26. Vergunning voor alcohol onderweg!
De consumpties die in De Doorbraak verkrijgbaar zijn betreffen uitsluitend frisdrank. Regelmatig vult de Coca Colacompagnie met wie we een contract hebben de drankvoorraad aan. Het gaat dan om cola, fanta en sprite. Ook is er nog jus d'orange, maar dat is dan ook wel het volledige assortiment. En o ja, chips en chocorepen zijn ook te koop. Al lang wordt er overwogen om ook bier te schenken, maar daarvoor is een gemeentelijke vergunning vereist. Op zeker moment gaat er vanuit Pastoor Bertels een aanvraag naar de gemeente voor een drankvergunning. In zijn aanvraag stelt de pastoor voor om de bestaande vergunning van het parochiehuis over te hevelen naar De Doorbraak. Reden? Het parochiehuis op de Koninginneweg staat op het punt van sluiten. Wegens de financiële situatie van de parochie moet het worden verkocht. Als het parochiehuis eind 1970 moet worden ontruimd, mogen wij bruikbare inventaris komen ophalen. Als jongerenbestuur leenden we daarvoor een bakfiets bij Van Keizerswaard: destijds hét verhuurcentrum in de Havenstraat, letterlijk om de hoek bij De Doorbraak.
De eerste reactie van de gemeente op de aanvraag voor de drankvergunning is positief. Deze antwoordt namelijk dat zolang nog geen definitief besluit is genomen, De Doorbraak in afwachting daarvan zwak-alcoholische drank mag schenken. Daarnaast blijken nog andere vergunningsaanvragen te lopen die de gemeente moet goedkeuren: een vergunning om mechanische muziek te mogen draaien, afgewisseld door een band met 4 à 5 personen, voorts een vergunning om te mogen dansen en dan nog een toestemming om vrouwelijk personeel in te mogen zetten (!).
En dan te bedenken dat De Doorbraak al 2 1/2 jaar zonder dit alles draait. De gemeentelijke greep op het amusement zal hierna nóg groter worden als er dwingende brandweervoorschriften bijkomen die met hoge kosten gepaard zullen gaan om de ruimtes hiervoor geschikt te maken.
TIJDSBEELD 1971
27. Nieuw aanbod en oude activiteiten terug!
Van de bestuursvergadering op 18 januari 1971 zijn twee feiten nog bekend. Ten eerste de drankvergunning waarvan geconcludeerd wordt dat deze alleen geldt voor de avonden waarop de minimum leeftijd 16 jaar is. Niet voor niets hebben we daarvoor medio 1970 de leeftijdsgrenzen zodanig verschoven dat 16 jaar nu de leeftijdgrens is tussen jongere en oudere groep. Een probleem dat die avond door kapelaan Reuzenaar wordt ingebracht betreft juist die leeftijdgrens. Volgens hebben zijn er leden die met elkaar optrekken en door die grens van 16 jaar niet meer samen naar de soosavonden kunnen. Volgens hem worden de dansavonden door de nieuwe leeftijdgrens dan ook minder goed bezocht. De regels van de drankvergunning zijn echter onverbiddelijk. Op avonden waarop ook jongelui onder de 16 aanwezig zijn mag namelijk voor niemand zwak-alcoholische drank worden geschonken. Dat is dan ook de reden dat besloten wordt om de tafeltennisavond van donderdag alcoholvrij te houden, omdat deze openstaat voor 12- tot 20-jarigen.
Begin 1971 komt er een nieuw programmakatern uit. Deels natuurlijk als herinnering voor het tweede half jaar van seizoen 1970-1971. Maar vooral door een aantal tussentijdse positieve wijzigingen.
Vanaf 1 februari is namelijk de gymzaal opeens weer beschikbaar. Dat betekent dat badminton op de woensdagavond en volleybal op de donderdagavond terugkeren na 1 1/2 jaar afwezigheid.
Ook start er woensdagavond een nieuwe activiteit, genaamd Creatief Werk. Het staat verder omschreven als:
"Wij starten met het verwerken van allerlei materialen om zo te komen tot hobbygroepen voor jongens en meisjes vanaf 12 jaar."
Om de prijs hoef je het niet te laten: 50 cent per avond. De onlangs aangetreden Olga van Leeuwen heeft de leiding.
Gespreksgroep terug
Ook de gespreksgroep komt terug na er even tussenuit geweest te zijn. De folder vermeldt letterlijk: "Door omstandigheden hebben wij de gespreksavond op woensdagavond moeten stoppen. We starten met ingang van woensdag 3 februari opnieuw." Bij de start van dit jongerenwerk medio jaren '60 was de gespreksgroep hét vaste onderdeel van elke avond. Het waarom van deze herinvoering wordt als volgt omschreven:
Uitgangspunt: niet alle gebieden van het maatschappelijk leven veranderen geleidelijk, vooral het materiële verandert sneller dan het geestelijke. Om tot goede en nuttige gesprekken te komen, hopen wij meer aandacht te besteden aan deze discussies. Het is nuttig een mogelijkheid te hebben om in groepsverband zijn denkwijze of gevoelens uit te spreken. Ieder onderwerp verdient zijn aandacht. Wij hebben de heer P.A. Leenders bereid gevonden de discussies te leiden en te trachten harmonie en evenwicht in de gesprekken te brengen."
Nadat eerst voorzitter De Haas de gespreksgroep heeft geleid, staan deze bijeenkomsten nu dus onder leiding van de heer Leenders die daar overigens - gezien zijn onderwijsachtergrond - zeer bedreven in is.
Tenslotte wordt de pas verstrekte verlofvergunning voor het schenken van zwak-alcoholische dranken als een bereikte mijlpaal genoemd. Algemeen wordt de vergunning beschouwd als een noodzakelijke voorziening om een uitgaansplek als De Doorbraak in deze tijd succesvol te kunnen handhaven.
Alles bij elkaar optellend kan vastgesteld worden dat in deze tweede helft van het seizoen 1970-1971 het aantal aangeboden activiteiten in De Doorbraak op de top van zijn bestaan staat!
Carnaval op een 'veilige' manier...
Tevens worden twee opeenvolgende carnavalsavonden aangekondigd voor resp. de jongere en oudere groep. Het gaat om een dans- en bingoavond met aantrekkelijke prijzen. Nadrukkelijk wordt vermeld dat een vermomming niet verplicht is. Net als tijdens de carnavalsavond van twee jaar terug weet iedereen dat niet alle bezoekers een carnavalsoutfit op prijs stellen. Dát verplicht te stellen zou zeker een aantal bezoekers doen wegblijven. Carnaval is bovendien niet iets dat boven de grote rivieren massaal gevierd wordt. Scholen willen er nog wel een dagdeel daaraan besteden. Besloten verenigingen doen het ook meestal op een 'veilige' manier om te voorkomen dat een deel van het publiek daarvoor wegblijft.
28. Strengere eisen aan ons onderkomen
Dat De Doorbraak nu vol op volle toeren draait blijkt niet alleen uit het aantal activiteiten, het aantal avonden en de aantallen bezoekers, maar ook uit het aantal eisen dat de gemeente nu opeens aan de inrichting van het onderkomen gaat stellen. Was het eerst alleen nog de drankvergunning die nu eindelijk is toegekend, in de eerste helft van 1971 komen er opeens tal van eisen van de brandweer.
Tal van brandweereisen
Zo zal er noodverlichting moeten worden aangebracht in de beide lokalen alsmede verlichte aanduidingen die bij brandalarm de vluchtroute door het gebouw aangeven tot aan de voordeur. Ook moeten de gordijnen worden geïmpregneerd met een brandwerende stof en verder moeten de kachelpijpen voorzien worden van brandwerende bescherming. Op de bovengang moet het toegangshek worden omgezet om naar buiten te kunnen draaien en zal het visnet met staaldraad ondersteund moeten worden. Een brandslang, een brandkraan en een blusapparaat maken het eisenpakket compleet. Alle voorzieningen tezamen betekenen een investering van zo'n 3.000 gulden die De Doorbraak niet kan ophoesten!
Fonteintjes in toiletten
Ongeveer tegelijkertijd komt er nóg een brief van de gemeente binnen met de boodschap dat de drankvergunning pas dán kan worden verleend, wanneer de inrichting voldoet aan de eisen die te maken hebben met fonteintjes in de toiletten die er nu niet zijn. Er is slechts één kraan in een muurnis verderop in de gang.
Overdracht financiën
In ditzelfde jaar besluit het kerkbestuur, onder wie De Doorbraak rechtstreeks valt, om de tienersoos onder te brengen bij de Stichting Financiën Jeugdwerk St. Agnesparochie. Net als alle andere vormen van jeugdwerk hoeft De Doorbraak dan alleen nog verantwoording af te leggen aan deze stichting en niet meer aan het kerkbestuur. Er bestaat aanvankelijk twijfel, omdat een deel van de inkomsten van De Doorbraak dan ook ten goede zouden kunnen komen aan de andere vormen van het jeugdwerk. De Doorbraakbestuurders wijzen erop dat de soos geen winst maakt. Alleen indien dit in de toekomst allemaal rooskleuriger mocht worden staat men er positief tegenover dat inkomsten ook mede ten goede komen aan de overige onderdelen van het jeugdwerk. Anderzijds benadrukt het Doorbraakbestuur om in zijn handelen zelfstandig te willen blijven.
Het moét gewoon!
Het kerkbestuur doet de toezegging om de lokaalhuur van 400 gulden per jaar te blijven betalen, alsmede de energierekening. Daarnaast is het duidelijk dat noch De Doorbraak noch de stichting van het jeugdwerk de 3.000 gulden voor de vereiste aanpassingen kunnen opbrengen. Maar algemeen heerst gelukkig de opvatting dat gezien het succes van De Doorbraak er geen enkele twijfel bestaat over de vraag of de kosten voor de brandweereisen wel moeten worden aangegaan. Dat zou anders immers zonder meer het einde van De Doorbraak betekenen!
Besloten wordt om te bekijken of de noodverlichting van het te sluiten parochiehuis op de Koninginneweg kan worden overgenomen. En er is een deskundige trouwe parochiaan die ook bij de totstandkoming van de zaal veel heeft gedaan op wie een beroep zal worden gedaan.
Uiteindelijk in januari 1972 kan de secretaris van het kerkbestuur aan het bestuur van De Doorbraak meedelen dat alle kosten zijn voldaan door de Stichting Financiën Jeugdwerk St. Agnesparochie en dat "het kerkbestuur verheugd is dat aan deze slepende zaak een goed einde is gekomen".
29. Dansavond naar vrijdag en élke week soos
In mei 1971 is weer de jaarlijkse bestuursvergadering om het nieuwe seizoen 1971-1972 voor te bereiden. Een al wat langer levende wens, ook bij de leden, om de dansavond van zaterdag naar vrijdag te verplaatsen krijgt nu definitief zijn beslag.
Een andere ingrijpende wijziging, zeg maar uitbreiding, is het besluit om de soosavond op de maandag voortaan wekelijks in plaats van om de twee weken aan te bieden. Dat betekent dat de groep 12-15-jarigen elke maandag van half 8 tot 9 uur welkom is. Voor de groep 16-20-jarigen wordt de dinsdag als wekelijkse soosavond ingevoerd van half 8 tot half 10.
Daarnaast krijgt elke leeftijdsgroep om de twee weken zijn vrijdagavond. Voor de jongere leeftijdsgroep is dat de combinatie van soos en dansen, resp. in de ene en de andere zaalhelft van half 8 tot half 10. Voor de oudere groep wordt de vrijdag de tweewekelijkse dansavond, nog steeds van 8 tot 11 uur.
Aan het jaarprogramma te zien komt de woensdagavond te vervallen. Niet langer gespreksgroep, creatief werk en badminton dus. Wél blijft de donderdagavond staan voor de tafeltennisliefhebbers.
Een nieuwe attractie is de aanschaf van een flipperautomaat die - mede vanwege het benodigde toezicht! - naast de bar komt te staan. Het gaat om een huurconstructie waarbij de opbrengst deels voor de exploitant en deels voor De Doorbraak is.
Een andere investering is de verlichting in het discogedeelte die gekoppeld wordt aan het geluid van de muziek. Dit houdt allerlei lichteffecten in, iets wat toen ook in andere discotheken in opkomst was.
Een onverwacht vertrek...
Tijdens de slotavond van het seizoen voor de jongere groep op vrijdag 4 juni 1971 valt het ons op dat het bestuur van de vaders zich geruime terugtrekt in de bestuurskamer. Wij als jongerenbestuur vragen ons onderling af wat er aan de hand is. Olga van Leeuwen weet te vertellen dat ze in overleg zijn en dat we hen niet mogen storen. Na afloop van de soosavond, als de bezoekers naar huis zijn en wij als jongerenbestuur zoals gewoonlijk nog een en ander opruimen, wordt iedereen gevraagd om in een kring bij elkaar te komen staan. Dan maakt Jan de Haas bekend om als bestuurslid en voorzitter De Doorbraak te verlaten. Hij voegt eraan toe dit besluit in goed overleg met zijn medebestuursleden genomen te hebben en dat het puur om persoonlijke redenen gaat. Zijn sleutels levert hij ter plekke in. Direct erna deelt Olga ons mee dat ook zij niet langer aan onze soos verbonden zal blijven. Het nieuws slaat bij ons in als een bom. Als jongerenbestuur blijven wij verbijsterd achter...
Op dit moment is dit tevens het plotselinge afscheid van dé man van het eerste uur die als voortrekker de vereniging 6 jaar lang met zijn enorme inzet en toewijding tot bloei heeft weten te brengen...
Jaarprogramma 1971-1972
TIJDSBEELD 1972
30. Jongerenbestuur en leden: 'Meer inspraak!'
Of het komt door het wegvallen van voorzitter De Haas, voor wie overigens geen opvolger komt, of door de tijdgeest van die jaren, in ieder geval beginnen de jongeren zich steeds meer te roeren als het gaat om veranderingen.
Bij het jongerenbestuur gaat het vooral om zaken die een betere aanpak van het beheer behelzen, bij een groep leden (zich de werkgroep noemend) gaat het vooral om de invoering van nieuwe ideeën.
Bestuur uitgebreid
Tijdens een bestuursvergadering op 16 februari 1972 stelt het jongerenbestuur de uitbreiding met 2 bestuursleden voor: Hans Meijer en Jack Rood. De toetreding verloopt rimpelloos, want hun namen worden al vastgesteld in de taakverdeling. Ook de taakverdeling verloopt naar wens. Het verslag van de vergadering laat lezen dat er voldoende ambitie is om de benodigde taken te vervullen. Dat kan ook haast niet anders met 7 leden in het jongerenbestuur.
Roken
Een kenmerkend tijdsbeeld uit deze vergadering betreft het roken. Letterlijk citaat: "Het roken van de 12- t/m 15-jarigen kwam ter sprake daar zich hier moeilijkheden voordeden op de desbetreffende avonden. De bestuursleden wordt verzocht regelmatig erop te wijzen niet te roken tijdens het dansen, biljarten en tafeltennissen, voorzichtigheid te betrachten t.a.v. meubilair e.d. en zich uitsluitend te bedienen van de asbakken."
Inspraak
Ook de groep jongeren - die deel uitmaakt van de leeftijdsgroep 16 tot 20 jaar - die zich met allerlei ideeën heeft aangediend krijgt aandacht in deze vergadering. Besloten wordt met hen in gesprek te gaan op een dinsdagavond na afloop van de reguliere soosavond, dus om half 10. De heer Leenders - op de dinsdag als zijn vaste avond altijd aanwezig - stelt voor om dan wel een eindtijd van half 11 af te spreken. Besloten wordt dat Rob Hurkmans, lid van het jongerenbestuur, de contactpersoon zal worden voor de Werkgroep, zoals deze groep vanaf nu genoemd wordt.
Terugloop in bezoekersaantal
Voor het eerst is er ook sprake van terugloop in bezoekersaantal. Het verslag van de bestuursvergadering van 16 februari 1972 vermeldt namelijk als reactie op het voorstel om de dansavonden te verlengen: "De heer Kattevilder wees in dit verband erop bezwaar te hebben op diverse avonden aanwezig te moeten zijn, als de opkomst zeer gering is, en dat dan ook ernstig overwogen dient te worden of het wel nuttig is de duur van de avonden te verlengen." Kattevilder wijst er verder op "dat een aantal bestuursleden zich voor bepaalde avonden beschikbaar stelt en het dan frusterend werkt als men er zit voor een geringe bezetting van de zijde van het publiek."
Werkgroep bijeen voor wensen
Als de Werkgroep van 16- tot 20-jarigen twee dagen later op 18 februari bijeenkomt, rolt er een pagina met voorstellen uit die aan jongeren- en ouderenbestuur wordt verstrekt. Er zitten zeker redelijke wensen bij die uitgevoerd zouden kunnen worden. Zoals het plan om niet van discjockey tijdens de avond te wisselen, maar een en dezelfde dj aan te houden. Of om uitstapjes met de leden te maken, b.v. naar het radiozendschip Veronica. Een aantal voorstellen echter is zo vergaand dat getwijfeld wordt aan de haalbaarheid. Zoals de eindtijd van de dansavonden verlengen van 11 naar 12 uur. Of het plan dat de werkgroep de bestuursleden aanstelt die dan aan de Werkgroep verantwoording schuldig zijn!
Werkgroep en bestuur bijeen
Op donderdag 9 maart is het gezamenlijke overleg van Werkgroep en bestuur. Dat gebeurt direct na afloop van de tafeltennisavond om half 10. Aanwezig zijn de bestuursleden Kattevilder en Schrander. Opvallend is dat van het jongerenbestuur alleen Theo Durenkamp en Jack Rood erbij zijn. Wél is de Werkgroep ruim vertegenwoordigd met 12 leden!
Geen verlenging eindtijd
Wie het verslag van deze bijeenkomst doorleest, ziet dat diverse praktische voorstellen die te maken hebben met de organisatie van de soosavonden de instemming krijgen van het bestuur. Zoals al te verwachten viel, kan van verlenging van de dansavond tot 12 uur geen sprake zijn. Het argument dat dan wordt genoemd is de drankvergunning die dit niet toelaat. De aanstelling van nieuwe bestuursleden blijft uiteraard aan het bestuur zelf voorbehouden. Er wordt daarbij op gewezen dat het bestuur altijd naar een goed contact met de leden streeft.
Het gericht zijn
Wat het "gericht zijn" (wel of niet openbaar voor iedereen toegankelijk) betreft geeft het bestuur een duidelijke verklaring af:
De aanvankelijk als gevoelig ingeschatte discussie over dit onderwerp blijkt hiermee uiteindelijk tot wederzijdse tevredenheid te zijn opgelost.
Agenda bestuursvergadering 16-2-1972
Voorstellen vanuit jongerenbestuur
Voorstellen van de werkgroep
Verslag overleg bestuur en werkgroep
Dat het jongerenbestuur steeds meer eigen initiatief neemt om de activiteiten in De Doorbraak te verbeteren, blijkt uit het verslag van de vergadering van het jongerenbestuur op 2 mei 1972 waarbij slechts één ouder bestuurslid aanwezig is. Men spreekt deze avond zijn zorgen uit over de soosavonden voor 12- tot 15-jarigen waarbij sommige leden zich blijken te vervelen. Gevraagd wordt hoe wij met hen in gesprek zouden kunnen komen om na te gaan welke activiteiten beter zouden aanslaan. Wél is bekend dat er bij hen animo is voor het organiseren van filmavonden.
Bands: repetities en optredens
Elke woensdag en zaterdag repeteren er twee bands in onze zaal. Als tegenprestatie treden zij gratis op tijdens de dansavonden op vrijdag. Het jongerenbestuur ziet dat er onvoldoende animo vanuit het bestuur is om op beide avonden present te zijn als beheerder van de zaal. Ander bezwaar is dat we met deze regeling steeds twee dezelfde bands op de dansavonden hebben wat tot eenzijdigheid kan leiden. We besluiten dit (financieel) probleem bij de penningmeester aan te kaarten.
Toegangsbeleid
Ook het toegangsbeleid van het publiek komt (weer) ter sprake. De notulen vermelden hierover letterlijk: "Algemeen werd aangevoeld dat niet uitsluitend zij die tot de parochie behoren toegang tot onze soos hebben, iedereen daarnaast is welkom, mits men geen inbreuk pleegt op de medeleden en een goed verloop van de avond."
Met deze bespreking heeft het jongerenbestuur zich dan weer voorbereid op de jaarlijkse vergadering van het voltallige bestuur, te houden op 1 juni waarop de beslissingen voor het nieuwe seizoen zullen worden genomen.
Concurrentie afgeslagen
Donderdag 1 juni 1972 komt het voltallige bestuur weer bijeen voor de jaarlijkse voorbereiding op het nieuwe seizoen. Van de inmiddels 12 bestuursleden zijn er 10 aanwezig. De bestuursleden Schrander en Kattevilder doen meteen aan het begin verslag van een gesprek met de Sectie Jeugd van Wijkcentrum Zuid die plannen heeft om in de twee lokalen boven ons ook een vorm van jeugdwerk te gaan starten. Daartegen is vanuit De Doorbraak succesvol oppositie gevoerd, want later blijken deze plannen niet door te gaan. Reden: concurrentie en onderlinge problemen waarvoor men vreest.
Het voorstel van het jongerenbestuur om de soosavond voor de oudere groep op dinsdag te verschuiven naar (en dus te combineren met) de tafeltennisavond van de donderdag haalt het niet. Een van de redenen voor deze verschuiving is de dinsdagse repetitieavond van het Jongerenkoor. Besloten wordt in ieder geval om de tafeltennisavond een nieuwe impuls te geven.
Verschuiving van oud naar jong
Omdat de heer Leenders heeft aangegeven zich wegens tal van andere bezigheden niet langer voor De Doorbraak beschikbaar te stellen, is er dringend behoefte aan nieuwe oudere bestuursleden. Uit het bezettingsrooster blijkt dat de oudere bestuursleden zich nog maar één avond per week beschikbaar stellen. Daarentegen neemt het aandeel jongere bestuursleden in het bezettingsrooster juist toe. Deze verschuiving van oud naar jong vinden we ook terug in een opmerking die een van de jongere bestuursleden maakt, nl. "dat de heren Kattevilder en Schrander te veel de gang van zaken bepalen buiten de rest van het bestuur om." De notulist van deze vergadering vervolgt: "Beide heren scharen zich niet of nauwelijks achter deze stelling en concluderen dat het gezamenlijk beslissen de laatste tijd steeds gunstiger vormen heeft aangenomen en we op de weg zijn van steeds verdergaande democratisering."
Eerder tijdens deze vergadering geeft Rob Hurkmans van het jongerenbestuur aan "wegens privé-omstandigheden op te zeggen waarbij hij opmerkt dat problemen i.v.m. andere bestuursleden de doorslag geven." Niet duidelijk is of dit problemen betreft met de oudere of de jongere bestuursleden of allebei. Het verslag vervolgt: "Alvorens hij definitief opzegt wil de heer Schrander nog een persoonlijk gesprek."
Dat de jongeren steeds meer het heft in handen krijgen of nemen, blijkt ook uit de volgende passage: "De jongeren van het bestuur dragen zelf zorg voor de uitvoering van het jaarprogrammablad dat in de parochie zal worden verspreid."
Financieel gunstig
Voor het eerst in alle jaren komt er ook een financieel overzicht op tafel. Penningmeester Kattevilder vermeldt daarbij dat de kosten voor de aanleg van de noodverlichting, de elektriciteit en de huur niet vermeld zijn, omdat deze rechtstreeks door het kerkbestuur worden betaald. De financiën laten gelukkig een batig saldo zien. Of het daarmee te maken heeft, is niet te achterhalen, maar de heer Jeurissen stelt de vraag of er tafeltennisballetjes aangeschaft mogen worden die wat zwaarder zijn. En: "Tevens zullen plaatjes onder de netjes voor een betere verdeling van beide speelhelften der tennistafels moeten zorgen." Waarmee ook deze jaarlijkse bestuursvergadering weer tot een goed einde is gebracht.
Het jaarprogramma 1972-1973 dat nu geheel door het jongerenbestuur is geformuleerd en als een handzame folder is ontworpen.
Zelf schoonmaken
Als half augustus het nieuwe seizoen weer start, wordt de schoonmaak aan de orde gesteld. Want wie we inmiddels ook missen zijn de echtgenotes van de heren van het bestuur, die maandelijks het zalencomplex schoonmaken. Nu worden er data afgesproken om, ook met de jongeren, om tot regelmatige schoonmaakbeurten te komen. Ook dringt het ouderenbestuur er op aan om na afloop van elke avond alles zoveel mogelijk schoon te maken.
Nu de noodverlichting en andere brandweereisen zijn afgerond, moeten alleen de kachelpijpen nog van bescherming worden voorzien. Alphons Hurkmans heeft zijn oom hiervoor bereid gevonden, zodat wederom een klus voordelig kan worden geklaard.
Het verslag van de bestuursbijeenkomst op 16 augustus vermeldt tenslotte: "De heer Schrander prijst het jongerenbestuur voor het vele werk in de vakantie aan de zaal verricht. Ook het programmablad wordt hierin betrokken. Hij had echter liever gezien dat het afdrukken en rondbezorgen wat minder overhaast had plaats gevonden i.v.m. overleg met de overige bestuursleden wanneer het blad b.v. wijzigingen had moeten ondergaan."
31. Opeens geen vergunning voor dansen...!
Begin 1972 kan eindelijk de moeizame weg worden afgesloten om te voldoen aan alle brandweereisen. De noodverlichting is aangebracht, de brandslangen en brandblussers zijn geïnstalleerd, de kachelpijpen van brandwerende bescherming voorzien, de gordijnen geïmpregneerd, de visnetten met staalkabels extra ondersteund. En dat alles dankzij een bijdrage van het kerkbestuur, omdat de eigen financiële reserves daarvoor niet toereikend bleken. Nog maar net bekomen van al deze zorgen die het voortbestaan van De Doorbraak bedreigen, krijgt het bestuur in mei van datzelfde jaar opnieuw een jobstijding. In een brief laat de gemeente weten dat de zaal niet voldoet aan de eisen om dansen toe te staan!
Te weinig oppervlakte
De gemeente schrijft dat uit een ambtsbericht is gebleken dat elk der zalen een oppervlakte heeft van 44,9 m2 en dat de toiletten niet zijn voorzien van stromend drinkwater om de handen te wassen. Beide zaken blijken namelijk in strijd te zijn met de geldende Dansverordening.
Bestuurssecretaris Schrander tilt de reactie over de vakantie heen en antwoordt in september met het verzoek om de beslissing te heroverwegen op grond van de nodige argumenten. Zoals dat dansen dé grote publiekstrekker is voor de jeugd van 12 tot 20, dat we aan de vloeroppervlakte niets kunnen veranderen, dat we duizenden guldens hebben uitgegeven voor alle noodzakelijke aanpassingen, dat we ontheffing hebben gevraagd voor de fonteintjes, dat we geen commerciële instelling zijn maar een besloten vereniging die geheel door vrijwilligers in stand wordt gehouden.
In de reactie op deze brief schrijft de gemeente dat een lokaal waar een vergunning voor dansen wordt gegeven minimaal 70m2 dient te zijn. Daarbij vermeldt de gemeente dat wie daaraan niet voldoet een ontheffing kan aanvragen voor een kleinere oppervlakte van minimaal 60 m2. En omdat elk van de beide lokalen 44,9 m2 aan oppervlakte heeft, moet de vergunningsaanvraag daarom worden afgewezen.
"Het is toch één groot lokaal?"
Opnieuw dient Schrander een reactie bij de gemeente in. En wel om te vermelden dat tussen beide lokalen van 44,9 m2 de tussenwand is weggebroken waarvoor destijds f 1350 is betaald. En dus gaat het om één ruimte die dus voldoet aan het minimum van 70 m2. Hij spreekt in zijn brief zijn spijt uit dat hij dit gegeven niet meteen in zijn eerste reactie heeft genoemd. Hij verwacht nu een positieve beslissing en zo nee, dan wil hij graag in gesprek gaan.
"Doorbraak te smal en te laag"
Op 12 januari 1973 komt de reactie van de gemeente. En die is wel heel stuitend. Want op grond van een andere regeling die te maken heeft met de inrichting van lokaliteiten waar drank wordt geschonken moet een verbinding tussen twee ruimtes minimaal 4.10 meter zijn en een hoogte hebben van 2.50 meter. De breedte van de doorgebroken muur bedraagt echter 3 meter en is daarmee dus 1.10 te smal. De hoogte van de doorbraak in de tussenmuur bedraagt 2.30 meter en is hiermee dus 20 cm te laag! En beide vereiste afmetingen komen dus 5 jaar na dato!
In de doofpot!
Als jongerenbestuur hebben wij nooit iets van deze sores vernomen. Uit het archief blijkt dat er dus 9 maanden achtereen een briefwisseling is geweest tussen soosbestuur en gemeente. De uiteindelijke conclusie van de gemeente blijft onveranderd: zolang de maatvoering van beide zalen niet klopt, kan er geen dansvergunning worden verleend.
De gemeentelijke uitspraak heeft nooit enige consequentie gehad. Tot en met de laatste avond op 1 juni 1973 is er gewoon gedanst zonder dat iemand van de leden en het jongerenbestuur ook maar iets wist van deze 'illegale' activiteit.
Briefwisseling over dansvergunning tussen gemeente en soosbestuur
32. Rooster voor bezetting gaat moeizamer
Op 22 november 1972 komt het voltallige bestuur van 9 personen opnieuw bijeen. Uit het verslag van deze bijeenkomst blijkt dat een groot deel van de vergadering besteed wordt aan het probleem van de bezetting van de avonden door de bestuursleden vanaf 1 januari. Letterlijk lezen we: "Wegens zakelijke overwegingen kan de heer Renckens geen vaste avond meer voor zijn rekening nemen. Misschien dat hij in de loop van januari een beter zicht heeft op al of niet vrije avonden ten behoeve van De Doorbraak. De heren R. Hurkmans en J. Rood zijn wegens militaire dienst niet langer meer beschikbaar."
Bestuursleden zoeken
Omdat uit het weekrooster blijkt dat de maandag- en donderdagavond aanvulling behoeven worden 5 namen van mensen genoemd die benaderd zullen worden om tot het bestuur toe te treden. Als ultieme poging ook nog de volgende afspraak: "Kapelaan Reuzenaar en Th. Durenkamp zullen het komend weekeinde bij de kerkdeuren eventuele kandidaten gadeslaan en noteren."
Hoe nijpend het probleem van de bezetting is, wordt duidelijk uit de volgende passage: "In verband met de onvoldoende bezetting in de week voor Kerstmis zal De Doorbraak van 18 t/m 22 december gesloten zijn. Dit zal op de komende avonden aan de leden zowel mondeling als schriftelijk worden bekend gemaakt."
Drinken met mate
Of er ook beter op de financiën gelet moet worden is niet bekend. Wél is er in dit verband aan het slot van deze vergadering een discussie over de vrije consumpties voor bestuursleden die té aardig is om niet te vermelden: "Tot slot wordt heftig gedebatteerd aangaande het naar maat schenken van drank in glazen. De heer Schrander wil voor de consumpties t.b.v. bestuursleden een 'soepeler' maatstaf hanteren, terwijl anderen er op aandringen de voorgeschreven afgesproken maat aan te houden i.v.m. de financiële kant van het schenken van losse drank uit flessen. Het blijkt wenselijk te zijn de grote glazen te laten vervangen door kleinere, daar de voorgeschreven hoeveelheid drank voor f 0,80 in de huidige (te grote) glazen bij sommigen frustraties veroorzaakt."
TIJDSBEELD 1973
33. Vertrek van bestuursleden
Op 12 april 1973 komt het bestuur weer bijeen. Van de 12 bestuursleden zijn er 10 aanwezig. De heer Schrander die de bespreking leidt formuleert als doel om de afronding van dit lopende seizoen te regelen en om de voorbereidingen te treffen voor het nieuwe seizoen 1973-1974.
Minder bezoekers
Over het teruglopend ledenbezoek vermeldt het verslag: "Aangaande het huidige seizoen wordt een achteruitgang in het ledenbezoek geconstateerd, welke misschien voorkomen had kunnen worden door een grotere inzet van de bestuursleden." Deze constatering zal vast wel de discussie hebben uitgelokt op welke punten de bestuursleden dan wel een geringere inzet zouden hebben getoond, want het verslag van deze vergadering vervolgt: "Deze gereduceerde inzet der bestuursleden wordt geconcludeerd op grond van het feit dat naast de vaste avonden geen activiteiten in het belang van De Doorbraak zijn ondernomen. Dit in tegenstelling tot vroeger."
Als we beseffen dat de genoemde vier vaste avonden (maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag) er nog steeds zijn, moet deze opmerking dus slaan op de woensdagavond die al twee jaar lang niet meer in het programma voorkomt. Dat was de avond met activiteiten als badminton, volleybal, volksdansen, creatief werk en de gespreksgroep. De daarvoor aangetrokken gespecialiseerde voortrekkers zijn daarmee op een gegeven moment geëindigd, al valt niet meer te achterhalen of dit mede kwam door een geringere opkomst van de leden op deze woensdagen.
Minder bestuursleden
Deze avond wordt verder duidelijk dat er binnen het bestuur meer terugtrekkende bewegingen zijn. Zowel de heren Kattevilder als Schrander, bestuursleden van het eerste uur, delen mee niet langer beschikbaar meer te zullen zijn om op de avonden aanwezig te zijn. Wél blijven ze beide in functie ter vervulling van de noodzakelijke formaliteiten. Dat betekent dus - zoals we tegenwoordig zouden zeggen - besturen op afstand.
Verder verklaart jongerenbestuurslid Theo Durenkamp zich niet langer beschikbaar te stellen. Hij sluit hiermee, zoals hij het zelf formuleert, definitief een zesjarige periode ten behoeve van De Doorbraak af. Ook Alphons Hurkmans zal De Doorbraak gaan verlaten wegens verhuizing naar Hoofddorp. Ferry Renckens geeft aan wél beschikbaar te blijven voor zover zijn zakelijke werkzaamheden dit toelaten, evenals Marrie Loos. Gelukkig zijn er meer bestuursleden die uitspreken wél door te gaan: de heer Jeurissen voor de tafeltennisavond, en verder Hans Meijer en ook de nieuwe bestuursleden Charles Verhoeven en J. v.d. Bos. De conclusie na dit alles is daarom dan ook dat de huidige bezetting aangevuld zal moeten worden, wil men redelijk kunnen draaien. Gevraagd wordt daarom om uit te zien naar geschikte kandidaten.
Ledenraadpleging
Vervolgens wordt besloten om in een volgende vergadering de activiteiten voor het nieuwe seizoen te bespreken. Om daarover goed te kunnen beslissen wordt besloten eerst een ledenraadpleging te houden en wel op dinsdag 21 april. De bedoeling: "... een open discussieavond te beleggen waarop zaken aangaande onze sociëteit met het publiek van gedachten te wisselen." Om het publiek hiervoor te trekken wordt besloten hiervoor reclame in de zaal te maken, een artikel in het parochieblad te plaatsen en een aankondiging aan de uitgang van de kerk op te hangen.
De slotopmerking over dit agendapunt is nog wel het vermelden waard: "Op deze avond zal de dan aanwezige leiding, al naar gelang de situatie, zelf bepalen in hoeverre aan de entree- en consumptieve verplichtingen van het publiek zal moeten worden voldaan." We weten natuurlijk donders goed dat je eigenlijk geen entree- en consumptiegeld kunt vragen tijdens deze ingelaste avond waarop we de leden uitnodigen om met ons over de toekomst na te denken...
34. Helaas rest nog maar één conclusie...
Zonder dat iemand dat vandaag ook maar enigszins beseft, blijkt 10 mei 1973 de laatste vergadering van het bestuur te zijn. Het bestuur blijkt voltallig aanwezig te zijn: 4 van de ouderen, 9 van de jongeren. Als de heer Schrander om 21.00 uur (na afloop van de tafeltennisavond) de vergadering opent, gooit hij gelijk het teruglopend ledenbezoek op tafel. Het verslag van deze avond vermeldt: "Daar het niet mogelijk is de precieze oorzaak hiervan aan te geven, vraagt hij zich af of het nog wel zin heeft de sociëteit nog langer op deze manier voort te zetten."
Nul opkomst...
Een andere trieste constatering is de ingelaste avond van 21 april waarvoor leden werden opgeroepen om mee te denken over de toekomst van De Doorbraak. Het verslag: "De avond waarop leden hun wensen t.a.v. De Doorbraak aan het bestuur kenbaar konden maken werd door niemand bezocht, ondanks de reclame die daarvoor is gemaakt."
De 13 aanwezige bestuursleden proberen deze avond toch nog te achterhalen waardoor het ledental zo is gedaald. Geconcludeerd wordt dat het een samenstel van diverse factoren betreft:
"Er wordt thans veel meer geboden dan toen wij van start gingen, 8 jaar geleden. Toen voorzag de soos in zo'n behoefte dat werd besloten naar een permanente ruimte uit te zien welke in februari 1968 werd betrokken."
De ware reden...
Uiteindelijk krijgt men er toch een vinger achter wat de oorzaak van de terugloop van het aantal bezoekers moet zijn: "Met de verplaatsing van onze vereniging van de Koninginneweg naar de Baarsstraat kwamen al spoedig problemen van achteruitgang. Niet zo zeer het aantal leden als wel het publiek op zich dat anders geaard was als de reeds bestaande groep uit de parochie. Een factor die hierbij ook een rol speelde was de minder gunstige ligging van het gebouw. De buurt waarin we ons bevinden oefent een remmende werking uit op dié bezoekers waarop wij ingesteld zijn en trekt publiek uit de onmiddellijke omgeving waarop niet gericht zijn. De leden uit de parochie werden daardoor ook niet meer aangevuld en bezoekers die geen binding met onze parochie hadden verdwenen nu eenmaal vlugger dan zij die zich wél gebonden voelen."
Wat we wél eraan deden...
Binnen het bestuur wordt vervolgens opgesomd wat er allemaal wél is gedaan om zoveel mogelijk bezoekers naar De Doorbraak te trekken:
"Herhaalde malen is gepoogd de vereniging nieuw leven in te blazen door het organiseren van nieuwe activiteiten. Deze kregen echter door de geringe belangstelling geen kans zich te ontwikkelen zodat zij spoedig gestaakt moesten worden. Bovendien is elk jaar aan het begin van een nieuw seizoen een programma verstuurd aan de daarvoor in aanmerking komende jongeren in de parochie."
De nieuwe activiteiten die onvoldoende kans kregen om zich te ontwikkelen zullen alle betrekking hebben op de woensdagavond. Hier was het voor korte of iets langere tijd een komen en gaan van uiteenlopende activiteiten: badminton, volleybal, volksdansen, creatief werk en gespreksgroep. De overige 4 avonden waren altijd zeer constant: de soos- en dansavonden op maandag, dinsdag, donderdag (tafeltennis) en vrijdag of zaterdag. Niet iedereen van het bestuur houdt het bij teleurgesteld terugblikken, een aantal doet suggesties om het tij te keren om "door het organiseren van speciale avonden De Doorbraak weer nieuwe impulsen te geven, zoals het uitnodigen van een drive-in discotheek of het houden van een avond op een andere plaats, b.v. de bungalow verkennerij, om van daaruit de aanwezigen te stimuleren De Doorbraak te gaan bezoeken."
Meer reclame?
Het voorstel krijgt als tegengeluid dat "men wel misschien komt voor een eenmalige spectaculaire avond maar dat het animo om daarna steeds regelmatig dezelfde gelegenheid te bezoeken gering zal zijn." Een ander voorstel is om reclame te maken op een plaats waar veel passage is, wordt door het bestuur (bedoeld zal zijn het ouderenbestuur) afgewezen "daar het niet de bedoeling is zonder meer iedereen naar De Doorbraak te halen". Want "het is immers een kleine moeite om d.m.v. eventuele gratis of goedkope reclame een volle zaal te trekken wanneer men mensen buiten de parochie gaat benaderen." Dat leidt dan meteen weer tot de grote vraag die de laatste jaren heeft gespeeld over de 'gerichtheid' ofwel het besloten karakter van De Doorbraak, getuige de volgende passage uit de notulen:
"De vraag is echter hoe wij in overeenstemming met onze doelstelling nog voort kunnen gaan, d.w.z. in hoeverre kunnen wij de daarvoor in aanmerking komende jongeren uit de parochie nog iets bieden?"
Kapelaan hakt knoop door
Het is vervolgens kapelaan Reuzenaar die er verder niet omheen draait en de knuppel in het hoenderhok gooit:
"Kapelaan Reuzenaar constateert de laatste jaren in gesprekken met en over jongeren dat De Doorbraak niet meer ter sprake komt, hoewel men wel met het bestaan op de hoogte is. Het is duidelijk dat onze vereniging niet meer in een behoefte voorziet. Het kweken van behoeften en daarmee het in stand houden van onderbezette activiteiten is ongezond, aldus kapelaan Reuzenaar."
Het verslag van de vergadering beëindigt dit onderwerp met een uitspraak van de kapelaan die niets aan duidelijkheid te wensen overlaat:
"I.v.m. de weinig rooskleurige positie waarin De Doorbraak zich bevindt zegt hij (kapelaan Reuzenaar) toe dat op korte termijn een gesprek met het kerkbestuur zal plaats vinden."
Afsluiting van seizoen
In ieder geval worden er deze vergadering goede afspraken gemaakt om de beide slotavonden van het seizoen zo veel mogelijk kracht bij te zetten. Voor de jongerengroep komt een dansavond met platen op 1 juni, voor de ouderen een dansavond met de (bijna huis-)band Dead Trail op 25 mei. En om een maximale opkomst te bereiken: "Voor beide avonden zal een apart stencil worden gemaakt welke aan elke ingeschreven parochiaan tussen de 12 en 20 jaar verstuurd zal worden." En daarnaast ook nog: "De heren Meijer en Verhoeven nemen de uitvoering van beide reclamebiljetten op zich."
Dat men het hoofd niet zo maar wil laten hangen, blijkt wel uit een opmerking aan het sl0t van de vergadering: "Om De Doorbraak binnen de Agnesparochie nog meer te stimuleren wordt gesuggereerd of het mogelijk is reclame in de programmaboekjes van de jongerenvieringen aan te brengen." Bedoeld worden de zondagse kerkdiensten waarbij het jongerenkoor optreedt. Al is het wél voor 100% de doelgroep die men voor ogen heeft, het voorstel wordt niet meer uitgevoerd. De beide dansavonden enkele weken later (25 mei en 1 juni) zijn definitief de laatste die plaats vinden. Of nee, het slot van de notulen van deze bestuursvergadering vermeldt nog: "De bestuursleden nogmaals herinnerend aan de feestavond op zaterdag 26 mei besluit de heer Schrander te 22.30 uur de vergadering."
35. Het laatste bestuursfeest
Het jaarlijkse bestuursfeest op zaterdag 26 mei is er niet minder om. Er is op dat moment immers nog niets definitief bekend over eventuele stopzetting na de zomervakantie. Zoals elk jaar gaan de bestuursleden helemaal uit hun dak en duurt het festijn tot ver in de kleine uurtjes. Tevens is er een moment waarbij van de scheidende bestuursleden afscheid wordt genomen. Ik herinner me nog hoe waarnemend voorzitter Schrander daarbij mij als afscheidscadeau een pakketje overhandigt. Er komt een boek uit te voorschijn. Voorin staan de handtekeningen van alle bestuursleden.
Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik het boek tot op heden nog niet gelezen heb! Nu - 53 jaar later - deze terugblik op De Doorbraak via mijn website eindelijk zijn beslag heeft gekregen, is er om het alsnog te lezen wellicht niet langer een reden voor dit 'oponthoud'. De titel van het boek blijkt dus - achteraf gezien- wel heel toepasselijk gekozen...!
De titel van het boek slaat op het gevoel van oorlogsdreiging in 1938 waarin het toen gesloten Verdrag van München slechts een oponthoud bleek te zijn bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Helaas actueel genoeg om het nu alsnog te lezen...?
36. De Doorbraak in 'afbraak'
Als een nachtkaars uitgegaan...
Na de zomervakantie van 1973 gaat De Doorbraak niet meer open. Het aantal bestuursleden is onder de maat, zodat geen initiatieven meer worden ontplooid om b.v. een jaarprogramma te maken, zoals elk voorafgaand jaar wél is gebeurd. Bijzonder is ook, achteraf gezien, dat er geen officieel sluitingsmoment is geweest. Op de slotavonden voor de zomervakantie is hierover niets meegedeeld om de eenvoudige reden dat hierover nog geen besluit was genomen. Er is ook nooit een officiële mededeling aan de leden gedaan over de sluiting van De Doorbraak. Goed beschouwd is de tienersoos dus als een nachtkaars uitgegaan...
Twee bestuursleden wikkelen sluiting af
Op 20 september 1973 gaan de heren Schrander en Kattevilder langs bij het kerkbestuur. Na een gesprek over de terugloop en de pogingen om deze tegen te gaan, wordt besloten het gebouw nog tot 1-8-1974 aan te houden voor eventuele nieuwe of bestaande verenigingen. De gemeente heeft de huur inmiddels met een jaar verlengd.
En vanaf nu krijgen we te maken met een nieuwe hoofdhuurder, de Geert Grooteschool. Deze komt met twee kleuterklassen in de lokalen op de begane grond waar tot dusver sinds 1956 kleuterschool 'De Rakkertjes' (voorheen onder de naam St. Anna Kleuterschool) zat, die ook onder het kerkbestuur van de St. Agneskerk valt en nu is overgeplaatst naar het schoolgebouw in de Des Presstraat.
Omdat de kleuterklassen van de Geert Grooteschool ook de gymzaal gaan gebruiken, krijgt het Doorbraakbestuur van de gemeente bericht dat dit nu niet meer langer mogelijk is. Het is natuurlijk allemaal mosterd na de maaltijd, nu immers alle soosactiviteit stilligt. Wél moet de energierekening naar evenredigheid met de nieuwe school worden verrekend. Beide bestuursleden zeggen het kerkbestuur toe om, zo lang het nodig is, op de ruimtes te blijven toezien. Ook het saldo van 3800 gulden blijft voorlopig op de bankrekening van De Doorbraak staan. Een jaar later, najaar 1974, doet een kerkbestuurslid het voorstel om een deel van het saldo ten goede te laten komen aan het Samejokoor, het jongerenkoor dat qua ledenbestand een flinke overlapping met De Doorbraak vormt. Of dat bij de afwikkeling uiteindelijk is gebeurd, is niet bekend. In ieder geval is het jongerenkoor eind 1974 opgeheven, terwijl de laatste financiële afwikkeling van De Doorbraak eind 1975 plaats vond.
Bizar: drankvergunning nú met 5 jaar verlengd!
En dan is er nog de drankvergunning. Medio 1973, als De Doorbraak al gesloten is, komt de gemeente met de mededeling dat de drankvergunning nu met 5 jaar wordt verlengd: tot mei 1978! Een heel bizar idee dat bij de sluiting nu opeens wél een drankvergunning voor de komende 5 jaar mogelijk is. Het kerkbestuur besluit in ieder geval om deze moeizaam verkregen vergunning aan te houden...
Huur nog 2 jaar verlengd
Terwijl bij de sluiting de huur voor het volgende jaar al weer met één jaar was verlengd, gebeurt dat medio 1974 opnieuw. Dan wél echter met het voorbehoud dat dit het laatste jaar zal zijn, omdat vanaf 1-8-1975 het onderwijs deze lokalen weer nodig zal hebben. Buurthuis 'Ons Huis' heeft zich bij het kerkbestuur gemeld om de ruimte en de inventaris over te mogen nemen. Concreet betekent dit dat 'Ons Huis' de ruimte wil gaan huren en de inventaris voor 4500 gulden wil overnemen. Vanaf het moment dat het buurthuis de Doorbraakruimte wil gaan betrekken, 1-12-1974, is het de bedoeling dat het zelf alle energiekosten betaalt en daarnaast 75 gulden per maand voor gebruik van de inventaris. Er wordt nog aan toegevoegd dat van de geluidsinstallatie geen gebruik mag worden gemaakt. Helaas moet het buurthuis van de huur en de overname van de inventaris afzien, omdat de gemeente er niet mee akkoord gaat. Ook is buurthuis De Meerpaal op de Schinkelkade hoek 1e Schinkelstraat even in beeld geweest voor overname van inventaris.
Dan hakt het kerkbestuur de knoop definitief door: per 1-8-1975 wordt de huur opgezegd en wordt gezocht naar een opkoper voor de inventaris. Hierbij wordt gedacht aan de naburige St. Jan de Doperkerk die er mogelijk in interesse heeft.
Omdat de verkoop niet erg wil vlotten, plaatsen Kattevilder en Schrander een advertentie. Dat heeft uiteindelijk succes. Een cafébaas blijkt bereid de inventaris voor 2750 gulden over te nemen en de Doorbraaklokalen op 1 augustus 1975 leeg en schoon op te leveren.
Drankvergunning tot het laatst toe benut!
Dan rest voor beide bestuursleden nog één bezoek aan het kerkbestuur. Dat spreekt richting beide heren zijn welgemeende dank uit voor alle inspanningen die zij voor het jeugdwerk hebben verricht: in totaal 10 jaar, waarvan de laatste 2,5 jaar als afronding na de sluiting. De laatste vermelding hieromtrent in de notulen van het kerkbestuur is een heel rake formulering: "Na de officiële decharge zullen wij dan nog een keer informeel bijeenkomen met deze heren en daarbij het nog lopende 'Verlof' benutten."
In welke omvang de nog geldende drankvergunning hierbij is uitgebuit, vermeldt de geschiedschrijving niet...
Uit de notulen van het kerkbestuur:
Met deze toast van de heren van kerk- en soosbestuur op de goede afronding van 10 jaar jongerenwerk eindigt hier ook de chronologische geschiedschrijving over De Doorbraak. De volgende hoofdstukken zijn niet direct aan één bepaald jaar gebonden, maar bestrijken de gehele of een gedeeltelijke periode tussen 1965 en 1973.
37. Voor de muziek altijd Radio Veronica
Het verzorgen van de muziek beschouwden wij als jongerenbestuur als de voornaamste en meest aantrekkelijke taak. Uiteraard volgden we al jaren alle hits via Radio Veronica met op zaterdag de Nationale Zaterdagmiddaggebeurtenis: de Veronica Top 40. In onze tienerjaren was dit hét radiostation waar wij mee opgroeiden. Op zaterdag en soms al op vrijdag aan het eind van de middag haalden we het papieren exemplaar van de wekelijkse Top 40, verkrijgbaar bij de platenzaak. In ons geval was dat de firma Gregory in de Zeilstraat vlak vóór de brug. Dat was voor ons dé platenzaak, zowel voor grammofoonplaten als apparatuur.
Bandopnamen maken vanaf de radio deden we niet: te onvoorspelbaar. De omroepers (discjockeys) spraken vaak door de muziek heen. En anders waren het wel de reclameboodschappen die er vóór afloop van het nummer al doorheen knalden.
Sinds 1945 was Gregory, Zeilstraat 60-62, dé platenzaak. Met een doorbraak naar het naastgelegen pand van de
Elke week naar de platenzaak voor de nieuwste ontwikkelingen in de hitlijst.
__________________________
voormalige damesmodewinkel Sanders verdubbelde de oppervlakte. Langs de wand waren cabines waar je kon luisteren naar jouw evt. te kopen singletje. Veranderingen op media-terrein leidden in 2008 tot sluiting.
38. Na afloop Febo tot besluit
Voor ons, als leden van het jongerenbestuur, eindigden de soosavonden regelmatig bij Febo op de Karperweg 3. Dat was naast het Haarlemmermeerstation, dus op loopafstand van zowel de Koninginneweg als later de Baarsstraat. In deze automatiekhal werd de avond nabeschouwd en afgerond met een patatje of kroketje.
Aan de overkant zat in een laag gebouwtje óók een automatiek die een vaste stek was van taxi- en buschauffeurs. Unaniem vonden wij de kwaliteit van dit etablissement, vergeleken met Febo, onder de maat, zodat we deze altijd links (of letterlijk rechts) lieten liggen...
Ik weet nog dat een van de jongedames (H.S.) op bovenstaande foto's uit 1967 tijdelijk een baantje had achter de balie van Febo; des te meer reden dus om de snackbar aan het eind van de soosavond met een bezoek te vereren...
Febo begon als brood- en banketbakker aan de Amstelveenseweg 274 (boven) om vanaf 1960 om de hoek op de Karperweg 3 (onder) de eerste Febo-snackbar te openen.
39. Reclame en publiciteit
Zolang De Doorbraak - en zijn voorganger in zowel de kerk als het parochiehuis - bestond, is er constant publiciteit geweest om de activiteiten wekelijks aan te kondigen. Dat gebeurde in al die jaren in het wekelijkse contactblad van de St. Agneskerk dat door de kerkbezoekers elke zondag vanuit de bakjes achter in de kerk kon worden meegenomen.
Briefkaart via de post
Tijdens de jongerenbijeenkomsten van een half uur op de maandagavonden in de kerk - tot in 1964 - ontvingen alle leden kort ervoor via de post een briefkaart ter herinnering. Vanaf 1964 kregen alle leden eens en soms twee per jaar het jaarprogramma in hun brievenbus. Dit werd dan zonder portokosten aan huis bezorgd door vrijwilligers. Als jongerenbestuur hebben we regelmatig in de pastorie gezeten om de namen en adressen van weer een nieuwe jaarlichting jongeren over te nemen uit het adressenbestand van de parochie.
Wekelijks posters bij de kerkdeuren
Om extra aandacht te vragen voor de dansavonden kwamen vanaf 1970 elke zondag twee identieke posters te hangen aan de buitenhekken van de kerk. Wie de kerk uitkwam keek op het kerkplein dan meteen uit op de aankondiging van hetgeen in het weekend erna in De Doorbraak was te beleven. De beide aankondigingen werden op een groot stuk gekleurd etalagekarton beschreven en vervolgens op een plaat hardboard geplakt. Met twee lussen aan de bovenzijde werden ze opgehangen aan het buitenhek, beide gericht op de twee zijuitgangen. Ik herinner me nog dat de pastoor er bij mij op aandrong er voor te zorgen om beide uithangborden op zondag na de laatste kerkdienst zo snel mogelijk te verwijderen, omdat ze anders maar in regen en wind hingen te klapperen...
Besloten of (een beetje) open?
Regelmatig werd besproken hoe we de mogelijkheden voor reclame konden uitbreiden. Zeker in de latere jaren toen het bezoekersaantal begon terug te lopen. Daarbij kwam steeds de overweging om de hoek kijken in hoeverre we bezoekers van buiten onze doelgroep moesten toelaten. De vraag was dan steeds: moet een bezoeker ingeschreven staan in het bestand van de kerk of niet? Vanaf 1970 schoof deze grens steeds verder op en werd De Doorbraak uiteindelijk in feite een open vereniging waarvan men overigens wél lid moest worden. Enerzijds was het noodzaak omdat het ledenaantal terug dreigde te lopen, anderzijds: waarom zou je vrienden van leden die niet in de kerklijst stonden weigeren?
Jaarlijkse programmagids
Vanaf 1970 gingen we als lid van het jongerenbestuur steeds meer taken van het ouderenbestuur overnemen, vooral op het gebied van de publiciteit. Niet alleen de posters bij de kerk, ook het jaarprogramma kwam in handen van de jongeren. Zelf maakte ik vanaf 1971 het ontwerp voor de kaft van het jaarboekje, en zorgde de heer Schrander nog voor het type- en stencilwerk. In 1972 kwam de inhoud qua ontwerp geheel in mijn handen en maakte ik er een heel andere lay-out van. Ik herinner me nog dat Schrander mij complimenteerde voor het geheel nieuwe ontwerp, maar dat hij hierover wel graag overleg gehad willen hebben...
Weekprogramma in parochieblaadje
Vanaf 1970 kwam ook het weekprogramma, dat secretaris Schrander elke maandag bij de redactie van het parochieblad moest inleveren, in mijn handen. Het uittypen van het weekprogramma - doorgaans 4 regels voor de 4 avonden - was zó gebeurd. Daarna moest het nog wel worden afgeleverd bij de eindredacteur van het parochieblad, de heer Leenders. En dat betekende na afloop van de soosavond op maandag altijd nog een wandelingetje naar de Olympiastraat 5.
Zelf was ik thuis in het bezit van een typemachine, een Remington uit de jaren '20. Een loodzwaar en stokoud exemplaar dat mijn vader in 1969 als afdankertje vanuit zijn werk had meegenomen. Ik heb er al die jaren wat op afgerammeld! Natuurlijk nog niet elektrisch. En tijdens het typen sloeg de wagen regelmatig op hol. En voor stencilwerk moest je het lint uitschakelen en later weer alle letters schoonmaken. Om schrijfsels onder meer mensen te verspreiden, gebruikten we carbon tot wel 4 doorslagen toe! Stencilwerk werd uitbesteed en later was medebestuurslid Hans Meijer zo vriendelijk mijn aangereikte originelen te kopiëren op het stadhuis waar hij werkzaam was.
Exact hetzelfde model typemachine dat ik van 1968 tot 1975 gebruikte.
40. De bestuursleden in al die jaren
Zo'n 25 bestuursleden hebben in al die jaren De Doorbraak draaiend gehouden. Het bestuur bestond aanvankelijk alleen uit volwassenen: de kapelaan (die vóór 1965 de enige was die de leiding had) en een aantal vaders. Vanaf 1967 werd daar een jongerenbestuur aan toegevoegd. Dat waren leden die toen net 18 jaar waren geworden en op dat moment qua leeftijd zouden afzwaaien.
Het ouderenbestuur
Het aantal oudere bestuursleden (de 'vaders') bleef beperkt tot een kleine groep die steeds heel constant is gebleven. De volgende heren (dames zaten er sowieso niet in!) maakten daarvan deel uit met erachter hun bestuursperiode:
Het jongerenbestuur
In de periode 1967-1973 hebben 18 jongeren van het jongerenbestuur deel uitgemaakt. Voor enkelen ging het om de volledige periode 1967-1973, voor anderen om een korter aantal jaren of - zeker in het laatste jaar - slechts om enkele maanden. Het complete overzicht:
de heer J. de Haas, 1965-1971
de heer A. Aarts, 1965-1966
de heer C. Kattevilder, 1965-1973
kapelaan N. Reuzenaar, 1965-1973
de heer L. Schrander, 1967-1973
de heer Th. van Leeuwen, 1968-1969
de heer P. Leenders, 1970-1972
de heer J. Jeurissen (tafeltennisleider), 1968-1973
Ferry Renckens, 1967-1973
Theo Durenkamp, 1967-1973
Jos van der Zedde, 1967-1970
Tom Zandee, 1967-1969
Marrie Loos, 1969-1973
Ron Lindenaar 1969-1970
Carla Tau, 1969-1970
Joke van der Meer, 1969-1970
Alphons Hurkmans, 1970-1973
Rob Hurkmans, 1970-1972
Anneke van Breukelen, 1970-1971
Joke Freijsen, 1970-1971
Olga van Leeuwen, 1970-1971
Hans Meijer, 1972-1973
Jack Rood, 1972-1973
Charles Verhoeven, 1973
J. van der Bosch, 1973
J. Kooymans, 1973
41. Jaarlijks bestuursfeest, alle remmen los!
Elk seizoen werd afgesloten met een zogeheten bestuursfeest. Op een zaterdagavond na de afsluiting van het seizoen was er dan een gezellige avond voor alle leden van het bestuur, al of niet met partner. Bij elkaar een gezelschap van zo'n 25 personen. Ik herinner me dat er in de hele periode van De Doorbraak dus zes van deze bestuursfeesten geweest moeten zijn.
Uit de hand gelopen...
Omdat we uitsluitend met bestuursleden bij elkaar waren, was de sfeer heel ongedwongen, soms op het baldadige af. Hoe later het werd, hoe meer de remmen los gingen. Onderstaande foto's getuigen daar ook wel van. Zelf weet ik op een van de eerste bestuursfeesten zoveel uiteenlopende drankjes tot mij te hebben genomen, dat ik de zondagochtend erna de hele dag het bed moest houden. Een van de songs die op deze avonden uit de luidsprekers klonk had dan ook de titel "Het is uit de hand gelopen, ik kan er niets aan doen..."
In aanraking met de politie
Het feit dat we met twee generaties feest vierden (de oudere groep van iets boven de 40 en de jongere groep van iets onder de 20) bleek geen enkele belemmering te zijn. Wél herinner ik me dat op de openingsavond van De Doorbraak op 23 februari 1968 voorzitter De Haas rond half 1 naar ons als jongerenbestuur toekwam en ons vroeg of we naar huis wilden gaan. De reden: de oudere bestuursleden waren twee maanden lang avond aan avond thuis afwezig geweest om te buffelen voor de totstandkoming van de zaal. En daarom wilden zij nu graag het laatste deel van deze avond onderling met hun eigen groep doorbrengen. Eenmaal buiten voelden we als jongerenbestuur er niets voor om gelijk naar huis te gaan, maar om gevieren richting de huizen te gaan waar twee van ons woonden. Op de hoek van de Van Tuyll van Serooskerkenweg en de Jasonstraat kregen we opeens te maken met de politie. Twee agenten stapten uit hun auto en liepen op ons af. Dat was even schrikken! Wat zou dit in hemelsnaam betekenen? We waren ons immers van geen kwaad bewust. Ze bleken op zoek te zijn naar een groepje jongelui en of wij hen misschien hadden gezien. Dat konden wij inderdaad bevestigen. Nadat wij hen in de goede richting hadden gewezen, stapten zij weer in om snel richting het Van Tuyllplein te rijden.
132. Alphons Hurkmans, Theo Durenkamp, mw. SAchrander, hr. Schrander, mw. Kattevilder
134. Alphons Hurmans, hr. Kattevilder, mw. Kattevilder, Jack Rood (?)
136. ?, Alphons Hurkmans, ?
138. Ferry Renckens
140. Mw. en hr. Schrander
142. Marrie Loos, Theo Durenkamp
144. Alphons Hurkmans
133. Mw. Schrander, hr. Schrander, mw. Kattevilder
135. Theo Durenkamp, mw. Schrander, hr. Schrander
137. Hr. en mw. Kattevilder
139. Alphons Hurkmans
141. Alphons Hurkmans
143. Alphons Hurkmans, Marrie Loos
Alle bovenstaande foto's zijn van het bestuursfeest op 4-9-1971.
Alle gehouden bestuursfeesten:
7-6-1969
15-8-1970
4-9-1971
30-9-1972
26-5-1973
42. Alle bands in De Doorbraak
Een overzicht van alle bands die in De Doorbraak optraden van 1968 tot 1973
Seizoen 1967-1968 vanaf de opening
24-02-1968: The Vipers
22-03-1968: The Wild Faces
26-04-1968: Upside Down
10-05-1968: Optical Illusion
24-05-1968: Test Act
08-06-1968: Revival Set
Seizoen 1968-1969
31-08-1968: Optical Illusion
28-09-1968: New Formation
12-10-1968: The Tramps
26-10-1968: Connection
09-11-1968: The Tramps
23-11-1968: Wood & Shade
21-12-1968: The Apples
01-02-1969: The Tramps
29-03-1969: The Tramps
26-04-1969: The Apples
31-05-1969: Manic Depression
14-06-1969: Soul Connections
Seizoen 1969-1970
23-08-1969: The Apples
18-10-1969: The Apples
21-02-1970: Nuzzle
21-03-1970: The Apples
04-04-1970: The Tramps
18-04-1970: Living End
05-05-1970: Maybe en Living End (op de boot)
Seizoen 1970-1971
22-08-1970: Maybe
28-08-1970: Maybe (voor 12- 15-jarigen)
31-10-1970: The Tramps ??
14-11-1970: Beathoven
03-04-1971: Plastic People Organisation
Seizoen 1971-1972
27-08-1971: Plastic People Organisation
12-11-1971: Dead Trail
26-11-1971: Dead Trail
10-12-1971: De Marcha's
17-12-1971: Typhoid Mary
21-01-1972: Dead Trail
14-04-1972: Dead Trail
28-04-1972: Dead Trail en Typhoid Mary (Oranjebal in de gymzaal)
Seizoen 1972-1973
01-09-1972: Dead Trail
05-01-1973: Dead Trail
25-05-1973: Dead Trail
43. De topband in De Doorbraak: Dead Trail!
Van alle bands die van 1968 tot 1973 in De Doorbraak hebben opgetreden staat Dead Trail nummer 1. Niet alleen vanwege het aantal optredens. Dit aantal had natuurlijk helemaal te maken met de kwaliteit van de band. Het publiek sprak daarom steeds weer zijn voorkeur uit om juist deze band weer opnieuw te vragen.
Behalve de vele optredens bood De Doorbraak aan deze band gastvrijheid om eens per week een avond te oefenen. Dat gebeurde in de eigen zaal, maar later ook in de gymzaal. Alle apparatuur kreeg een veilig onderkomen in de bestuurskamer.
Voor zover bekend is Dead Trail de enige van de tientallen bands die nu nog steeds bestaat. En dan ook nog in exact dezelfde samenstelling! Niet dat deze vanaf 1968 onafgebroken heeft gespeeld, dat niet. Maar in 2017 nam bassist René de Lange, toen hij 65 werd, het initiatief om de band nieuw leven in te blazen. En... alle vier bandleden waren daartoe bereid en beschikbaar! De naam van de band kreeg toen een wel heel toepasselijke toevoeging: achter DEAD TRAIL kwam dan ook NOT SO DEAD AFTER ALL...
Over de band Dead Trail in 2018:
Voor wie Dead Trail al eens gehoord en gezien heeft, is ‘Not So Dead After All’ een understatement. De band borrelt van ingehouden explosie en voor je het weet word je meegesleept in het onweerstaanbare spoor van melodieuze blues-rock.
Waar komt deze band zo plots vandaan?
In 2017 had René de Lange als jubileumwens nog één keer samen te spelen met de vele muzikanten en formaties die zijn leven zo duidelijk artistiek hadden vormgegeven. Tijdens de eerste repetitie met de oude makkers van Dead Trail bleek de vonk spontaan over te slaan en de brand niet meer te blussen. Nu – een jaar later – is Dead Trail klaar om zich voor te stellen op de nationale podia en de passie voor blues-rock met de fans te delen.
Wie zijn de mannen?
Bij Dead Trail is René de Lange de stuwende man in het laag en hij doet je soms denken aan Jack Bruce – je weet wel – degene die Eric Clapton ondersteunde met spetterend basswerk. Drummer Hans Alink bouwt met René aan de ritmesectie en samen leggen zij een strakke fundering onder de muzikale constructie van Dead Trail. Je hoort dat beide heren al veel langer samenspelen en een flinke graan hebben meegepikt uit de tuin van Mick Fleetwood, eerdergenoemde Bruce en The Free. De lijst is uiteraard veel langer en het kan je niet ontgaan zijn dat er meerdere covers van deze oude helden op het repertoire staan, songs die de band zeker zo goed speelt als het origineel, vaak met toevoeging van een eigenzinnige touch.
Peter
Bass en drums leggen een uitstekende basis voor ongeleid projectiel Peter Huijing op gitaar. Onmiskenbaar heeft deze Amsterdamse gitarist wat erfelijk materiaal van zijn grote voorbeeld Jeff Beck meegenomen, maar ook van Clapton, Hendrix, Buddy Guy en Ray Vaughn is hij zeker niet vies. Opvallend daarbij is dat Peter een aantal jaren ondergedoken was in jazz en flamenco, muziekgenres die doorklinken in zijn vrije, improviserende gitaarspel. Peter heeft enkele nummers voor het huidige repertoire geschreven.
Harry
Zanger en blueskenner Harry Trompert zet zijn vocale handtekening onder deze viermannenband met een geheel eigen blues-rockgeluid. Harry’s stoïcijnse uitstraling met onverwachte gebaren en bijzonder gevoel voor humor vormen een goede balans met de expressieve speelwijze van gitarist Peter. Voeg daarbij de gedegen basis van Hans en René en je hebt het recept voor een band die je niet wilt missen.
In het seizoen 2018-2019 kunnen we veel verwachten van Dead Trail, bluesrockers die ‘Not So Dead After All’ blijken te zijn. Kijk voor actuele info op www.deadtrail.nl.
44. Uiteindelijk de sloop...
Zelf was ik -met tussenpozen- 10 jaar lang 'bijna bewoner' van het middelste lokaal op deze eerste verdieping, nl:
- in 1959-1960 als leerling van klas 4 van de Petrus Canisiusschool die hier enkele lokalen als dependance had;
- van 1962 tot 1966 als lid van het Gilde Jong Nederland als hun clubruimte na afbraak van de bungalows;
- van 1968 tot 1973 als lid van De Doorbraak.
In 2001 is het schoolgebouw gesloopt voor de bouw van nieuwbouwappartementen.
De Baarsstraat in september 1969. De Heinekenreclame op de buitenmuur had overigens niets met De Doorbraak te maken. De muur was wel een ideale blikvanger voor reclame en werd daarom door de gemeente daarvoor verhuurd omdat de Baarsstraat in die tijd een drukke doorgangsroute was voor het verkeer toen de ringweg nog niet was voltooid.
In 2001 werd het voormalig schoolgebouw, samen met de laagbouw van bedrijfjes tot en met de hoek van de Vaartstraat, gesloopt om plaats te maken voor een nieuw te bouwen appartementencomplex.
45. Nabeschouwing
Maatschappelijke ommezwaai
De periode van 1962 tot 1973, waarover deze geschiedenis van De Doorbraak gaat, kende in dit tijdsbestek van zo'n tien jaar enorme veranderingen. Dan gaat het om de grote maatschappelijke veranderingen die kenmerkend zijn voor de zestiger jaren: een roerig en kleurrijk decennium in de 20e eeuw, gekenmerkt door een enorme culturele en maatschappelijke omwenteling. Het was een tijd van groeiende welvaart en de opkomst van de jeugdcultuur (hippies, provo's), popmuziek (Beatles, Stones) e.d. Het tijdsbeeld dat in de bovenstaande historie van De Doorbraak telkens per jaar is tussengevoegd getuigt daarvan.
Wat zijn de opvallende conclusies als we terugkijken op De Doorbraak in de jaren '60?
Verzuild jongerenwerk
In de jaren '60 was er voor ons als jeugd nog weinig vermaak. En wat er was, was in handen van het georganiseerde jeugdwerk dat -zoals in ons geval- onder de parochiekerk viel. Alles waar je in die tijd bij hoorde en wat je ondernam, ging uit van de kerk en van organisaties die uiteindelijk weer onder die kerk vielen. Niet dat dat een probleem was, zo werd dat beslist niet ervaren! Het werd juist als een zegening beschouwd dat onder de paraplu van de kerk zoveel aanbod was voor allerlei verschillende leeftijdsgroepen. Wat onze leeftijdsgroep als tieners betreft, ging dat om de padvindersgroepen en de groepen van de congregatie, zoals deze in het begin genoemd werden. Wie wat meer in de kerk actief wilde zijn, kon bovendien misdienaar of koorlid worden.
In het deel van Amsterdam-Zuid waar wij woonden waren ook andere vormen van jeugdwerk. Deze gingen van andere organisaties uit, hetzij van een ander kerkgenootschap, hetzij met een openbaar karakter. De verzuiling gold in de jaren '60 nog volop. Het kwam niet in je op om voor andere groeperingen te kiezen dan de eigen zuil waarin je vanaf je geboorte was opgegroeid. Ook voor sportclubs - die niet altijd van een parochie uitgingen - gold dit overigens, al werd hier door de beheersvorm wat eerder naar het open karakter overgestapt. Midden jaren '60 was er elke zondagmiddag de drukbezochte Dancing S.O.S. in voormalig restaurant Neutraal (later Chinees restaurant Ko Wah) op de Amstelveenseweg hoek Sophialaan. Opvallend: van niemand heb ik ooit gehoord daar een keer geweest te zijn...
De eigen zuil stond immers garant voor vertrouwdheid, kwaliteit en veiligheid. Door de constante aanwezigheid van de diverse parochiepriesters (vier in die tijd) was er de garantie dat de jeugd in goede handen was. Wat de groeperingen van jongens betreft, weet ik uit eigen ervaring hoe de kapelaan, Beek en later Reuzenaar, zeer nauw bij de diverse onderdelen van het jeugdwerk betrokken was. Hetzelfde zal met de achtereenvolgende kapelaans bij de meisjes het geval zijn geweest. Zo weet ik dat kapelaan Beek wekelijks op zaterdagmiddag op zijn scooter naar de terreinen rond de bungalows aan de Amstelveenseweg reed om de activiteiten aldaar langs te lopen, en kapelaan Reuzenaar een enorme stimulator was bij alles wat rond De Doorbraak speelde. En uit het archief blijkt wel hoe op de achtergrond pastoor Bertels heel wat actie heeft ondernomen om, ook naar de gemeente toe, van alles voor elkaar te krijgen in samenwerking met het kerkbestuur.
Groepsgevoel en gezelligheid prevaleren
Hoewel al deze clubs uitgingen van de kerk, waren er nauwelijks of geen activiteiten waarbij het geloof een overheersende rol van betekenis speelde. Alleen bij de congregatiebijeenkomsten in de kerk - begin jaren '60 - was dat het geval, maar bij de jongensgroepen was dat minimaal. Bij de meisjes was het geloofsaspect overigens duidelijk meer aanwezig dan bij de jongens. Uit de in het archief bewaarde aankondigingen voor deze bijeenkomsten is bij de meisjes een duidelijke religieuze link waar te nemen. Bij de jongens daarentegen blijkt dat - ten eerste- nergens uit deze berichten, en - ten tweede - ook niet uit mijn eigen ervaringen tijdens deze bijeenkomsten. De enige verklaring die ik voor dit verschil kan geven is dat de kapelaans met de leiding over de jongens vooral tot doel hadden om de jongens in kerkelijk verband bij elkaar te houden en dat een (teveel aan) religieuze inbreng alleen maar zou afschrikken. De kapelaans die de meisjes onder hun hoede hadden beseften wellicht dat zij méér toegankelijk en gevoelig waren voor de religieuze inhoud van de bijeenkomsten. Overigens gold deze aanpak voor alle verenigingen in parochieverband: het geloof lag er beslist niet (duimendik) bovenop. Het doel was vooral om de parochianen als eigen gemeenschap samen te smeden en in stand te houden, wat nu eenmaal beter gaat door het vooral aantrekkelijk te maken. Gelet op het aantal drukbezochte groepsverbanden die destijds bestonden, is de parochie daar zeker in geslaagd! Samengevat kunnen we zeggen dat de kerk - en alles wat daar omheen toe behoort - voor de meeste parochianen vooral een ontmoetingsplek van gelijkgezinden was ('ons kent ons').
Van gescheiden naar langzaam samen
Bij het nalopen van de periode 1962 tot 1967 valt vooral op hoe de jongens- en meisjesgroepen nog gescheiden opereren. Als er vanaf 1965 gezamenlijke bijeenkomsten komen, is dat nog spaarzaam en is er zelfs even een terugtrekkende beweging. In die periode is het aanbod voor de meisjes dan ook minder dan voor de jongens. Pas na de opening van de eigen ruimte komen er gezamenlijke soosavonden, terwijl de dansavonden vanaf 1967 al wél gezamenlijk zijn. Wat mogelijk meegespeeld kan hebben is dat er in de leiding/het bestuur altijd alleen mannen/vaders hebben gezeten. Waarschijnlijk was de tijd van toen nog niet rijp voor vrouwelijke deelnemers in dat opzicht.
Maatschappelijke betrokkenheid
Van jongerenorganisaties, al of niet met een eigen clubonderkomen, is bekend dat zij veelal aandacht hebben voor een vorm van maatschappelijke betrokkenheid. Hoe zat dit met De Doorbraak? De momenten voor discussie over onderwerpen die jongeren aanspreken waren er zeker. Vooral in de periode tot 1967 begon elke bijeenkomst in elke leeftijdsgroep met een discussie die al of niet met levensvragen van jongeren in verband stond. Rond 1970 leefde de discussiegroep even op, maar alleen voor een kleine groep liefhebbers die hiervoor op de woensdagavond terecht konden onder leiding van een deskundige oudere. De belangstelling hiervoor is overigens altijd minimaal geweest. De Doorbraak was vooral een uitgaansgelegenheid waarin soosactiviteiten en dansavonden de boventoon voerden. Men heeft ons nooit op activiteiten - of pleidooien daarvoor - voor maatschappelijke doelen of idealen kunnen betrappen. Het lag gewoon niet voor de hand en er was ook niemand die dit een gemis vond.
Nieuwe jeugdcultuur op afstand
De jaren '60 was de tijd van de provo's en een nieuwe jeugdcultuur. Wat was daarvan de invloed op De Doorbraak? Natuurlijk wisten wij als jongeren wat er allemaal in Amsterdam gaande was: de wekelijkse happenings van provo's bij het Lieverdje op het Spui, de protesten bij het huwelijk van prinses Beatrix, de bouwvakkersopstand, de hippies op de Dam en in het Vondelpark, de krakers. Binnen de 'peergroup' van De Doorbraak is van instemming met of afkeer van deze ontwikkelingen nooit veel waarneembaar geweest. Reden is waarschijnlijk dat onze van oorsprong verzuilde groep jongeren zich niet herkende in deze groeperingen en er zich al helemaal niet druk over wilde maken. De meesten waren druk met hun schoolopleiding of hun eerste baan en kwamen naar De Doorbraak voor hun ontspanning, niet om zich druk te maken over maatschappelijke ontwikkelingen, ook al omdat voor de excessen daarvan bovendien weinig tot geen sympathie bleek te bestaan.
Beheer bleef bij de heren
Kenmerkend voor die tijd was ook dat het beheer van jongerenorganisaties vooral in handen was van de leidinggevenden, in het geval van De Doorbraak de groep vaders. Dit in tegenstelling tot jongerencentra vanaf 1970 waarbij het vooral de jongeren zelf waren die het beheer en bestuur vormden. Nu had onze tienersoos daar vanaf 1967 wel een modus voor gevonden door naast het (ouderen)bestuur een jongerenbestuur van 4 leden te formeren. Zij stortten zich vooral op de 'leuke' onderdelen als de muziek en diverse hand- en spandiensten. Het ouderenbestuur deed de beheersmatige zijde van het bestuurswerk. Uit het archief is wel heel duidelijk geworden met hoeveel problemen het ouderenbestuur werd geconfronteerd die om oplossing vroegen. Opvallend is nu te constateren dat wij als jongeren van de meeste van deze problemen nooit op de hoogte zijn gebracht. Af en toe druppelde er wat informatie door over de problemen rond de drankvergunning en de brandweereisen, maar als jongeren werden wij daarmee nimmer opgezadeld. Des te meer bewondering dwingt dat nu bij ons af voor het vele dat achter de schermen door het ouderenbestuur en het kerkbestuur is verricht, zeker nu we het hele archief hebben kunnen doorspitten. Over de afhandeling van De Doorbraak in die 2 1/2 jaar na de sluiting was ons zelfs helemaal niets bekend. Het vele dat door het ouderenbestuur buiten ons gezichtsveld is verricht is voor ons dus een regelrechte eye-opener!
Volop animo als vrijwilliger
Wie alle activiteiten binnen parochieverband de revue laat passeren valt op hoe groot de belangstelling daarvoor was en de deelname daaraan. Met name de oproep om de nieuwe zaal in het oude schoolgebouw in te richten trok meteen een stoet van welwillenden aan die gratis hun tijd daarvoor hebben ingezet. Er heerste een gevoel van pioniersgeest, een nieuwe tijd, vol idealen die men voor de plaatselijke gemeenschap met zijn allen wilde realiseren. Een eigen jongerencentrum voor de parochie zag men als een ideaal dat verwezenlijkt moest worden. Om daar bij te mogen horen was ook iets van eergevoel dat in zo'n grote gemeenschap een kans kreeg en voor aanzien zorgde; een kenmerkende eigenschap bij het vrijwilligerswerk van destijds.
Leegloop
Over de achtergronden die meespeelden bij de sluiting van De Doorbraak is aan het slot van de historie al het nodige gezegd. De tijdgeest was ondertussen veranderd, de verzuiling steeds meer doorbroken, andere mogelijkheden voor vertier kwamen beschikbaar. Wat ook meegespeeld zal hebben is dat bewoners in een stadswijk sneller verhuizen dan in een dorp. Het uiteenvallen van een parochiegemeenschap gaat hier dan ook sneller dan elders. Voeg daarbij de ontkerkelijking vanaf eind jaren '60, en dan wordt duidelijk hoe kwetsbaar een aanvankelijk hechte gemeenschap uiteenvalt. Wie tijdens het raadplegen van het Doorbraakarchief zijsprongen maakt in de rest van het kerkarchief wordt vanaf 1970 dan ook pijnlijk geconfronteerd met steeds nieuwe berichten over terugloop en afbouw van de activiteiten binnen de parochie en de financiële gevolgen daarvan.
Bodemprijzen
Over geldelijke bijdragen van de leden komen we in het archief nauwelijks iets tegen. Uit eigen ervaring weet ik dat het in die hele periode tussen 1962 en 1973 om bedragen gaat variërend van 10 cent voor de congregatiebijeenkomsten tot 2 gulden voor de dansavonden in de laatste jaren. Voor de soosavonden lag dit op doorgaans 50 cent per avond. Ook de drank kende bodemprijzen. En zoals al gezegd, het kerkbestuur betaalde de zaalhuur en de energienota, alsmede de investering voor de brandveiligheid. Regelmatige collectes in de kerk zorgden in dat opzicht voor de inkomsten.
Eerbetoon
Het jeugdwerk van de St. Agnesparochie en De Doorbraak die van daaruit ontstond hebben ongetwijfeld bijgedragen aan het welzijn en het welbevinden van de jongeren uit die periode. Het aanbod voor de jongeren voorzag in die periode in een duidelijke behoefte. Deze geschiedschrijving is daarom een eerbetoon aan al die vrijwilligers die zich hebben ingezet voor het verwezenlijken van deze Doorbraak van kerk naar disco in de jaren '60...
Bronnen en verantwoording
De geschiedschrijving over de Doorbraak kon mede tot stand komen dankzij
- het Stadsarchief Amsterdam waarin het archief van de St. Agnesparochie is opgenomen. Binnen dit archief kon de meeste informatie worden ontleend aan het afzonderlijke archief van De Doorbraak en het archief van het parochiehuis.
- het fotoarchief van Ferry Renckens die als lid van het jongerenbestuur gedurende een reeks van jaren foto's heeft gemaakt bij tal van gebeurtenissen in De Doorbraak, nl. alle genummerde foto's in dit artikel m.u.v. 15 t/m 20, 29, 43 t/m 46;
- verslagen van vergaderingen, jaarboekjes en brieven uit het archief van Theo Durenkamp als lid van het jongerenbestuur;
- foto's van Theo Durenkamp met de nummers 15 t/m 20, 29, 43 t/m 46.
Reacties
- Wil je reageren op bovenstaand verhaal?
- Heb je herinneringen die je wil laten weten?
- Weet je een leuke anekdote uit die jaren te vertellen?
- Heb je zelf nog foto's die je wil toevoegen?
- Weet je nog namen van bekenden op de foto's (fotonummer erbij vermelden)?
Alles is welkom! Jouw reactie kunnen wij verwerken in bovenstaand artikel of als zichtbare reactie hieronder laten staan, zodat iedereen dit kan lezen. En wie weet worden contacten van vroeger, ruim 50 jaar na dato, hiermee weer nieuw leven ingeblazen. En leeft De Doorbraak op deze wijze toch nog bij ons voort!
Reactie plaatsen
Reacties