Gepubliceerd op 2 mei 2026

Vrijdag 1 mei kwamen de Stichting Molen van Sloten en de gemeente Amsterdam een aangepast erfpachtcontract overeen. Met de ondertekening bij de notaris kwam daarmee na 8 jaar een einde aan een periode van onzekerheid rond de status van de kavels die de Molen sinds 1989 van de gemeente pachtte.

Met de gemeente werd in 1989 de afspraak gemaakt dat, als het molenbestuur de infrastructuur zou aanleggen, deze de opbrengsten van de kavel mocht behouden. Daarmee zou de stichting hiermee zelfvoorzienend het hele terrein kunnen exploiteren.

Kort na de opening kwamen er een kaasmakerij en een restaurant die ondererfpacht betaalden aan de stichting. Echter, toen in 2018 de brouwerij volgde, stelde de gemeente zich op het standpunt dat deze ondererfpachtinkomsten niet meer naar de molen zouden vloeien, maar naar de gemeente.

De Stichting was het hier niet mee eens en na een klacht van oud-voorzitter Ko Kuiper kwam het  geschil hierover bij de Ombudsman Metropool Amsterdam terecht. Uiteindelijk heeft dit geschil 8 jaren geduurd en heeft dit geresulteerd in het rapport Wind tegen, Wind mee van de Ombudsman waaraan vooral Bernadette Verheggen een groot aandeel heeft geleverd.

Dankzij deze interventie kwam in 2025 de overeenstemming waarbij de ondererfpacht van de brouwerij niet langer werd opgeëist. Tevens werd overeengekomen om de ondererfpacht van restaurant en kaasmakerij voortaan rechtstreeks bij de gemeente onder te brengen. Ter compensatie van het verlies van deze erfpachtinkomsten biedt de gemeente aan de molen voortaan een jaarlijkse subsidie.

De zes jaren van Frans Urban als voorzitter stonden volledig in het teken van de perikelen rond deze slepende erfpachtkwestie. Hij was in al die jaren met deze taaie materie dermate goed vertrouwd geraakt dat hij bij zijn afscheid als voorzitter in april 2025 aanbood dit proces na zijn vertrek nog te willen afronden.

Uiteindelijk was het vrijdag 1 mei zo ver dat alle benodigde akten voor deze herziening konden worden getekend. Dat gebeurde op notariskantoor Lexence in de “Schoen” aan de Zuidas door de molenbestuurders Harry van der Wal en Theo Durenkamp en onder toeziend oog van Frans Urban.

Molenbestuurders Theo Durenkamp (links) en Harry van der Wal (rechts) ondertekenen op 1 mei bij de notaris de herziene erfpachtovereenkomst met de gemeente onder het toeziend oog van oud-voorzitter Frans Urban (midden).

Samenvatting van het rapport van de Ombudsman over het geschil met de gemeente Amsterdam over de erfpachtkavels van de Molen van Sloten

De omslag van het rapport van de Ombudsman 

Molen van Sloten: van wind tegen naar wind mee

24 augustus 2024

Met de publicatie van het rapport Wind tegen, wind mee lijkt er een oplossing voor handen voor een langslepend conflict tussen de gemeente Amsterdam en de Stichting Molen van Sloten.

De ombudsman startte in 2019 een onderzoek op verzoek van de voormalig voorzitter van de Stichting. Volgens de Stichting hield de gemeente zich niet aan de afspraken die in de jaren ‘80 bij de plaatsing van de molen waren gemaakt. Daarbij was volgens de Stichting toegezegd dat zij de kavel waarop de molen stond, zelf zou exploiteren zodat met de opbrengsten uit gronduitgifte in ondererfpacht de molen in stand kon worden gehouden.

De problemen begonnen in 2018 met de realisatie van Brouwerij De 7 Deugden op de kavel van de Molen en de daarbij behorende  bestemmingswijziging voor een deel van het perceel. De gemeente besloot na realisatie van de brouwerij dat de Stichting een jaarlijkse canon (van € 5.390) of een afkoopsom (van € 80.000) aan de gemeente was verschuldigd. De Stichting was het niet eens met deze opstelling van de gemeente.

Gezien de aard van de klacht en de slechte sfeer tussen betrokken partijen besloot de ombudsman de gebeurtenissen aan de hand van een gezamenlijk op te zetten tijdlijn te reconstrueren. In 2021 nam het onderzoek een onverwachte wending toen tijdens het opruimen van de Molenschuur relevante documenten boven water kwamen. Ook bleek de gemeente over meer relevante stukken te beschikken dan eerder gedacht.

Toen werd inderdaad duidelijk dat de opbrengsten uit gronduitgifte in ondererfpacht inderdaad door de Stichting aangewend mochten worden voor het onderhouden van de molen.

De ombudsman heeft op basis van deze nieuwe informatie de klacht gegrond verklaard.

Het samen werken aan de tijdlijn en de nieuwe informatie maakten dat de conflictsfeer langzaam werd omgebogen en er meer ruimte ontstond naar samen werken aan een structurele oplossing. Grond exploiteren, meerwaarde creëren en het voeren van ordentelijk erfpachtbeheer vereist specifieke kennis. Kennis, die de Stichting niet vanzelfsprekend heeft en ook inhoudelijk veraf staat van de doelstelling van de Stichting: het in stand houden van de molen. De in de jaren ’80 bedachte financiële constructie bleek erg kwetsbaar en niet langer houdbaar.

Het voorstel van de Ombudsman om gronduitgifte door de Stichting te beëindigen en bepaalde ondererfpachtrechten over te dragen aan de gemeente in ruil voor een structurele subsidie van de gemeente, bleek een werkbare oplossingsrichting voor beide partijen. Deze oplossing is in bijgaand rapport op hoofdlijnen uitgewerkt en wordt gedragen door het bestuur van de Stichting en door de ambtelijke vertegenwoordigers van de gemeente.

De rol van de ombudsman verschoof na 2021 van onderzoeker naar procesbegeleider, gericht op een oplossing. Zijn betrokkenheid resulteert hierdoor dan ook niet in een behoorlijkheidsoordeel maar in een voorstel om het geschil te beëindigen.

De ombudsman hoopt dan ook dat de gemeente, door bestuurlijke goedkeuring aan het voorstel te geven, de kwestie op een positieve manier kan afsluiten.